Đạt Ma

Thân thiện

Đạt Ma ngồi thiền trên một cành lau trôi trên mặt nước.

Định nghĩa

1. Danh từ riêng:
   • Tên gọi của Bồ Đề Đạt Ma: Một nhân vật lịch sử và huyền thoại, là Tổ sư thứ 28 của Phật giáo Ấn Độ và là Sơ tổ của Thiền tông Trung Quốc.
   • Biểu tượng của Thiền tông: "Đạt Ma" thường được nhắc đến như là hiện thân của sự giác ngộ, thiền định và sự truyền thừa tâm ấn từ tâm sang tâm.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ riêng:
  • Tranh vẽ Đạt Ma là một đề tài quen thuộc trong nghệ thuật Phật giáo.
  • Theo truyền thuyết, Đạt Ma đã ngồi thiền diện bích trong chín năm tại chùa Thiếu Lâm.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Tổ Đạt Ma": Cách gọi tôn kính, nhấn mạnh vai trò là vị Tổ sư khai sáng.
  • Tổ Đạt Ma là người đã đem Thiền tông từ Ấn Độ sang Trung Hoa.
• "Đạt Ma sư tổ": Cụm từ thường dùng trong văn học và đàm luận Phật pháp để chỉ ngài.
  • Câu chuyện về Đạt Ma sư tổ vượt biển bằng một cọng lau thể hiện sự tự tại vô ngại.

Biến thể và từ liên quan

• Bồ Đề Đạt Ma: Tên gọi đầy đủ, kết hợp danh hiệu "Bồ Đề" (giác ngộ) với "Đạt Ma".
• Bồ Đề Đạt Ma Tổ Sư: Cách gọi trang trọng, đầy đủ.
• Sư Tổ Đạt Ma: Cách gọi phổ biến trong dân gian và các câu chuyện truyền thuyết.

Từ đồng nghĩa / Cách gọi khác

• Sơ Tổ Thiền Tông Trung Quốc: Cách gọi nhấn mạnh vào vị trí lịch sử và tông phái.
• Đạt Ma Tổ Sư: Cách gọi tôn kính, tương tự "Sư Tổ Đạt Ma".

Thành ngữ / Điển tích liên quan

• "Đạt Ma diện bích": Chỉ việc Đạt Ma ngồi thiền quay mặt vào vách đá trong chín năm. Thành ngữ này tượng trưng cho sự kiên định, tĩnh tâm và chuyên chủng tham thiền.
  • Tinh thần "Đạt Ma diện bích" là bài học về sự nhẫn nại và tập trung.
• "Một cọng lau vượt biển" / "Đạt Ma quá hải": Điển tích về việc Đạt Ma dùng một cọng lau làm phương tiện vượt biển. Tượng trưng cho trí tuệ siêu việt, sự tự tại và khả năng vượt qua mọi chướng ngại bằng tâm thức giải thoát.
  • Hình ảnh Đạt Ma quá hải là nguồn cảm hứng cho nhiều bức tranh thủy mặc.
• "Đạt Ma thất niệm": Chỉ việc Đạt Ma truyền pháp cho Huệ Khả, nhấn mạnh sự tiếp nhận đốn ngộ, không lệ thuộc vào văn tự.

Học thuật

1. Tức Bồ Đề Đạt Ma, người ấn Độ đến Trung Quốc vào khoảng những năm 520 - 526 đời Lương Vũ Đế, vua rất sùng mộ. Bồ Đề Đạt Ma trở thành sư tổ của Thiền Tông. Tại đây, ông truyền cho Huệ Khả nhị tổ tại Trung Quốc. Truyền thuyết nói sau 9 năm diện bích trên chùa Thiếu lâm, ông vượt biển về quê hương hay đi đâu đó, lênh đênh trên mặt nước mênh mông bằng một cành lau, phó mặc cho những ngọn sóng phiêu bồng nhưng vẫn an nhiên tự tại. Cũng theo truyền thuyết, khi viên tịch, tay ông xách một chiếc dép về Tây Phương