Định nghĩa

1. Động từ:

   • Thắng, giành phần hơn: Chỉ việc chiến thắng, vượt qua đối thủ trong một cuộc thi, tranh chấp hoặc so sánh.
   • Đạt kết quả, hoàn thành: Chỉ việc đạt được mục tiêu, kết quả mong muốn hoặc làm xong việc gì đó.
   • Nhận lấy, có được: Chỉ việc tiếp nhận, sở hữu hoặc tình cờ có được một vật, một thông tin hay một điều gì đó.
   • Hưởng điều thuận lợi: Chỉ việc gặp may mắn, có được hoàn cảnh hoặc yếu tố thuận lợi cho bản thân.
   • Có quyền, có phép: Chỉ sự cho phép, quyền được phép thực hiện một hành động nào đó.
   • Đạt đến một mức độ: Dùng để chỉ một con số, một mức độ cụ thể đã đạt được.

2. Tính từ (thường dùng trong câu trả lời):

   • Đồng ý, chấp nhận: Dùng để biểu thị sự đồng tình, chấp thuận, tương đương với "ok", "được rồi".

Ví dụ sử dụng

• Động từ:

  • Đội chủ nhà đã được với tỉ số 2-1. (Chỉ việc thắng cuộc.)
  • Tôi đã làm được bài tập khó đó. (Chỉ việc hoàn thành, đạt kết quả.)
  • Tôi vừa được một món quà bất ngờ. (Chỉ việc nhận được.)
  • Nhờ trời mưa, cây cối được tưới mát. (Chỉ việc hưởng điều thuận lợi.)
  • Trẻ em được hưởng quyền chăm sóc sức khỏe. (Chỉ quyền được phép.)
  • Cháu bé năm nay được ba tuổi rồi. (Chỉ mức độ, số tuổi.)

• Tính từ:

  • "Chúng ta gặp nhau lúc 8 giờ nhé?" – "Được!" (Biểu thị sự đồng ý.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "được ăn, được nói, được gói mang về": Thành ngữ chỉ việc được hưởng lợi toàn diện, không mất mát gì.
  • Giao kèo đó có lợi, anh ta được ăn, được nói, được gói mang về.
• "làm cho bằng được": Quyết tâm hoàn thành mục tiêu dù khó khăn.
  • Cô ấy hứa sẽ làm cho bằng được dự án này.
• "được mùa": Chỉ việc thu hoạch nông sản đạt năng suất cao.
  • Năm nay bà con nông dân được mùa lúa.

Biến thể và từ gần giống

• Đắc (động từ): Có nghĩa tương tự "được" trong một số ngữ cảnh, nhưng mang sắc thái trang trọng hoặc cổ hơn, như (được bầu), (được như ý).
• Đặng (động từ, phương ngữ/ cổ): Từ đồng nghĩa với "được", thường gặp trong văn học cổ hoặc phương ngữ miền Trung, Nam.

Từ đồng nghĩa

• Thắng: Chỉ việc giành chiến thắng.
• Nhận: Chỉ việc tiếp nhận.
• Có: Chỉ việc sở hữu.
• Phép: Chỉ sự cho phép (trong cấu trúc "được phép").

Từ trái nghĩa

• Thua: Không thắng, không được.
• Hỏng: Không đạt kết quả, không thành công.
• Mất: Không còn giữ được, trái với "có được".

Cấu trúc ngữ pháp quan trọng

• Được + Động từ: Diễn tả khả năng, sự cho phép hoặc việc chủ ngữ là đối tượng chịu tác động.
  • Tôi được đi chơi. (Tôi có phép đi chơi.)
  • Cô ấy được khen. (Cô ấy là người nhận lời khen.)
• Được + Danh từ: Diễn tả việc nhận được, có được cái gì.
  • Anh ấy được giải thưởng.

1. đgt. 1. Thắng, giành phần hơn: được cuộc Được hay thua? 2. Đạt kết quả: bài làm được làm cho bằng được. 3. Nhận lấy về hoặc một cách tình cờ trở nên là của mình: được thư được tin nhà được của rơi. 4. Hưởng điều thuận lợi cho việc làm, hoạt động: được nhiều người giúp Thuyền được gió. 5. Có quyền và có nghĩa vụ (thực hiện): Trẻ em đến tuổi được đi học Không ai được vắng mặt. 6. Đạt đến một mức độ: về được năm phút tết này cháu được sáu tuổi. được ăn, được nói, được gói mang về Được mọi nhẽ.