Định nghĩa

1. Động từ:
   • Ấn mạnh xuống, dùng sức nặng đè lên: Hành động dùng lực từ trên xuống để vật khác bị ép chặt, nén lại hoặc giữ yên tại chỗ.
   • Làm cho nặng thêm, tăng thêm gánh nặng: (Nghĩa bóng) Làm cho tình trạng, cảm xúc trở nên trầm trọng, nặng nề hơn.

Ví dụ sử dụng

• (Cô ấy phải ấn mạnh nắp vali xuống mới khóa được.)
• (Gió mạnh đè những cành cây non xuống sát mặt đất.)
• (Nỗi buồn nặng trĩu trong lòng anh ấy suốt nhiều ngày.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Đằn xuống": Nhấn mạnh, đè xuống.
  • Anh ta đằn tay xuống bàn để nhấn mạnh lời nói. (Anh ta đập tay xuống bàn để nhấn mạnh lời nói.)
• "Đằn lòng" (cổ văn, thơ ca): Chỉ nỗi buồn, tâm sự nặng trĩu, day dứt trong lòng.
  • Mối sầu đằn lòng khó giãi bày. (Nỗi sầu nặng trĩu trong lòng khó giãi bày.)

Biến thể và từ gần giống

• Đè (động từ): Đặt vật nặng lên trên, dùng sức nặng để giữ xuống. "Đè" thường nhấn mạnh đến trọng lượng hơn là lực ấn.
  • Cuốn sách dày đè lên tờ giấy.
• Nén (động từ): Ép chặt lại cho nhỏ thể tích hoặc kiềm chế cảm xúc.
  • Nén chặt quần áo vào vali. / Nén cơn giận.
• Trĩu (tính từ): Nặng và có xu hướng sa xuống, thường dùng cho cảm xúc.
  • Lòng nặng trĩu ưu tư.

Từ đồng nghĩa

• Ấn: Dùng lực đẩy xuống.
• Đè nén: Vừa đè xuống vừa nén lại (nghĩa đen và nghĩa bóng).

Từ trái nghĩa

• Nâng: Nâng lên cao.
• Nhấc: Đưa lên khỏi mặt phẳng.
• Giảm bớt: Làm cho nhẹ đi.

Lưu ý sử dụng

• Từ "đằn" ít được dùng trong văn nói hàng ngày hiện đại. Trong ngữ cảnh thông thường, người ta thường dùng "ấn", "đè", hoặc "nén" thay thế.
• "Đằn" thường xuất hiện nhiều hơn trong văn chương, thơ ca để diễn tả cảm xúc nặng nề, sâu kín.