Định nghĩa

1. Tính từ:

   • Có thái độ nói năng hỗn xược, cộc cằn, hay cãi lại một cách thiếu tôn trọng: Dùng để miêu tả cách nói chuyện hoặc thái độ của một người khi đối đáp, thường là trả lời lại một cách gay gắt, thiếu lịch sự.
   • Có tính chất đối đáp nhanh, sắc, nhưng thiếu nhã nhặn: Nhấn mạnh vào sự nhanh nhảu, sắc sảo trong lời nói nhưng đi kèm với sự khiếm nhã.

2. Động từ (dùng trong khẩu ngữ):

   • Hành động nói lại, cãi lại một cách hỗn hào, thiếu tôn trọng: Chỉ hành động cụ thể của việc đối đáp lại người khác theo cách đốp chát.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:

  • Cô bé ấy trông ngoan ngoãn nhưng tính nết rất đốp chát.
  • Anh ta trả lời bằng một giọng điệu đốp chát khiến mọi người khó chịu.

• Động từ (khẩu ngữ):

  • Đừng có đốp chát với người lớn như thế!
  • Nó hay đốp chát lại mỗi khi bị nhắc nhở.

Các cách sử dụng nâng cao

• "ăn nói đốp chát": cụm từ dùng để nhấn mạnh thói quen hoặc phong cách nói chuyện hỗn xược.

  • Cậu ấy nổi tiếng trong lớp vì tật ăn nói đốp chát.

• "cái miệng đốp chát": dùng để chỉ riêng về lời nói, cách đối đáp của một người.

  • Chị đừng để cái miệng đốp chát ấy mà mất lòng thiên hạ.

Biến thể và từ gần giống

• Bốp chát (tính từ, động từ): Là biến thể phát âm khác, cùng nghĩa với đốp chát.

  • Thằng bé học được cái thói bốp chát từ đâu vậy?

• Hỗn xược (tính từ): Có nghĩa tương tự nhưng nhấn mạnh hơn vào sự vô lễ, thiếu tôn trọng một cách nghiêm trọng.

• Cộc cằn (tính từ): Chỉ tính cách thô lỗ, khó chịu trong giao tiếp nói chung.

Từ đồng nghĩa

• Cãi lại: Hành động phản bác lại lời người khác (có thể ở mức độ nhẹ hơn).
• Xấc xược: Có thái độ và lời nói vô lễ, coi thường người khác.
• Láu táu: Nhanh nhảu, nhiều lời, nhưng không nhất thiết mang nghĩa tiêu cực mạnh như đốp chát.

Từ trái nghĩa

• Lễ phép: Có thái độ kính trọng, đúng mực.
• Nhã nhặn: Lịch sự, tao nhã trong lời nói và cử chỉ.
• Ngoan ngoãn: Dễ bảo, biết nghe lời.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• "Ăn không nên đọi, nói không nên lời": Thành ngữ phê phán những người nói năng vụng về, không khéo léo, trái ngược với kiểu đốp chát (nhanh nhưng hớ).
• "Lời nói chẳng mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau": Khuyên răn về sự cẩn trọng, lịch sự trong lời nói, ngầm phê phán thói đốp chát.