Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Có tính chất tự mình quyết định mọi việc theo ý mình mà không cần xem xét, tham khảo ý kiến của người khác: Chỉ lối hành xử hoặc ra quyết định một cách chuyên quyền, dựa trên ý chí cá nhân.
   • Cố chấp, bảo thủ, cho rằng chỉ có mình là đúng: Thể hiện thái độ không chịu lắng nghe, không thừa nhận quan điểm hay lý lẽ của bất kỳ ai.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Ông giám đốc đó rất độc đoán, mọi quyết định đều do một mình ông ta đưa ra.
  • Phong cách lãnh đạo độc đoán thường khiến nhân viên cảm thấy bị áp đặt và không được tôn trọng.
  • Anh ấy có phần độc đoán trong tranh luận, không chịu tiếp thu ý kiến đóng góp của mọi người.

Các cách sử dụng nâng cao

• "tính độc đoán": dùng như một danh từ để chỉ đặc tính, bản chất độc đoán.
  • Tính độc đoán của nhà cầm quyền đã dẫn đến nhiều quyết định sai lầm.
• "một cách độc đoán": cụm trạng từ, miêu tả cách thức hành động.
  • Hội đồng quản trị đã bác bỏ đề án một cách độc đoán mà không cần thảo luận.

Biến thể và từ gần giống

• Độc tài (tính từ): có quyền lực tuyệt đối, thường cai trị bằng mệnh lệnh và sự cưỡng chế, phạm vi rộng hơn và thường dùng trong chính trị.
• Chuyên quyền (tính từ): tập trung quyền hành vào một mình, tự ý quyết định, rất gần nghĩa với "độc đoán".
• Bảo thủ (tính từ): khư khư giữ lấy cái cũ, không chịu thay đổi, có thể là một biểu hiện của sự độc đoán trong tư tưởng.
• Áp đặt (động từ): bắt người khác phải theo ý mình, thường là hành động cụ thể xuất phát từ thái độ độc đoán.

Từ đồng nghĩa

• Chuyên chế: dùng sức mạnh hoặc quyền lực để bắt người khác phải phục tùng.
• Tự ý: làm theo ý mình, không hỏi ý kiến người khác (nhấn mạnh hành động hơn là tính cách).
• Tự quyết: tự mình quyết định (có thể mang nghĩa trung lập hoặc tiêu cực tùy ngữ cảnh).

Thành ngữ liên quan

• "Độc đoán chuyên quyền": thành ngữ kết hợp, nhấn mạnh tính chất tiêu cực của việc tự ý ra quyết định và lạm dụng quyền lực.
  • Một lãnh đạo độc đoán chuyên quyền khó lòng nhận được sự ủng hộ thực sự.
• "Cha chết không ai khóc, mẹ độc đoán con thưa": (Thành ngữ) Hàm ý chỉ sự độc đoán, khắc nghiệt sẽ khiến người xung quanh xa lánh, không còn tình cảm.