đủng đa đủng đỉnh
Định nghĩa
Tính từ:
- Chỉ dáng điệu chậm chạp, thong thả, không vội vàng: Từ này mô tả một cách di chuyển hoặc hành động một cách thong dong, từ tốn, thường với vẻ thư thái, không hấp tấp.
- Chỉ trạng thái thong thả, nhàn nhã: Có thể dùng để miêu tả một phong thái, tâm trạng ung dung, không vướng bận.
Trạng từ:
- Một cách chậm rãi, thong thả: Dùng để bổ nghĩa cho động từ, miêu tả cách thức hành động được thực hiện một cách từ tốn, không vội vã.
Ví dụ sử dụng
Tính từ:
- Ông cụ bước đi với dáng vẻ đủng đa đủng đỉnh trong công viên. (Ông cụ bước đi với dáng vẻ thong thả, chậm rãi trong công viên.)
- Cô ấy có tính cách đủng đa đủng đỉnh, chẳng bao giờ thấy cô vội vàng cả. (Cô ấy có tính cách thong thả, chẳng bao giờ thấy cô vội vàng cả.)
Trạng từ:
- Anh ta đủng đa đủng đỉnh nhấp từng ngụm trà, thưởng thức hương vị. (Anh ta thong thả nhấp từng ngụm trà, thưởng thức hương vị.)
- Chiếc thuyền trôi đủng đa đủng đỉnh theo dòng nước. (Chiếc thuyền trôi một cách chậm rãi, thong thả theo dòng nước.)
Các cách sử dụng nâng cao
- Sắc thái tu từ: Từ láy "đủng đa đủng đỉnh" thường mang sắc thái biểu cảm tích cực, gợi lên sự thanh thản, nhàn hạ. Tuy nhiên, trong một số ngữ cảnh, nó có thể hàm ý phê phán sự chậm chạp, thiếu khẩn trương.
- Cả nhà đang sốt ruột chờ, mà anh cứ đủng đa đủng đỉnh mãi! (Mang sắc thái trách móc về sự chậm chạp)
Biến thể và từ gần giống
- Đủng đỉnh (tính từ, trạng từ): Là dạng rút gọn, có nghĩa tương tự "đủng đa đủng đỉnh", chỉ sự chậm rãi, thong thả.
- Bà lão bước đủng đỉnh qua đường.
- Thong thả (tính từ, trạng từ): Chỉ sự ung dung, không vội vàng.
- Khoan thai (tính từ): Chỉ dáng điệu, cử chỉ trang nhã, chậm rãi.
- Chậm rãi (tính từ, trạng từ): Chỉ tốc độ chậm, từ tốn.
Từ đồng nghĩa
- Thong dong: thong thả, nhàn hạ (thường chỉ dáng đi hoặc trạng thái).
- Từ tốn: chậm rãi, nhã nhặn trong cử chỉ, lời nói.
- Ung dung: thư thái, tự tại, không vướng bận.
Từ trái nghĩa
- Vội vàng: nhanh chóng, hấp tấp.
- Khẩn trương: nhanh, gấp rút do yêu cầu công việc.
- Hối hả: vội vã, tất bật.
Thành ngữ liên quan
- "Đi đủng đỉnh như bò vào thành": Thành ngữ châm biếm, ví von dáng đi chậm chạp quá mức.
- "Ăn chậm nhai kỹ": (Tục ngữ) Khuyên nên làm việc gì cũng nên từ tốn, cẩn thận; có thể liên tưởng đến tinh thần "đủng đỉnh" trong một số hoàn cảnh.