Định nghĩa

1. Tính từ:

   • Cảm thấy đau đớn, xót xa đến tột độ trong lòng: Diễn tả một nỗi đau buồn, thương xót sâu sắc, mãnh liệt, như có vật gì cắt đứt bên trong.

2. Động từ (dùng trong cấu trúc "đứt ruột"):

   • Trải qua hoặc cảm nhận nỗi đau tinh thần cực kỳ lớn: Thường dùng để nói về việc chứng kiến hoặc trải qua một cảnh tượng, sự việc đau lòng.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:

  • Nghe tin người bạn thân qua đời, lòng tôi đứt ruột.
  • Cảnh đứa bé lang thang ăn xin trong đêm lạnh khiến ai nấy đều đứt ruột.

• Động từ (trong cụm):

  • Bà cụ đứt ruột khi phải bán đi con chó đã ở bên bà mười năm.
  • Anh ấy đứt ruột nhìn đứa con lên xe về nhà chồng.

Các cách sử dụng nâng cao

• "lòng đứt ruột": Cụm danh từ nhấn mạnh trạng thái đau lòng.

  • Nỗi lòng đứt ruột của người mẹ mất con không gì diễn tả nổi.

• "đứt ruột đứt gan": Thành ngữ cường điệu, nhấn mạnh mức độ đau đớn, xót xa gấp bội.

  • Chứng kiến cảnh tai nạn thảm khốc, ai cũng đứt ruột đứt gan.

Biến thể và từ gần giống

• Đau lòng (tính từ): Cảm thấy buồn bã, xót xa (mức độ có thể nhẹ hơn "đứt ruột").
• Xót xa (tính từ): Cảm thấy thương cảm, đau đớn (thường do thương người khác).
• Quặn lòng (động từ): Cảm giác đau thắt lại trong lòng (thường chỉ cảm giác tức thời).

Từ đồng nghĩa

• Đau đớn: Cảm thấy đau (về thể xác hoặc tinh thần).
• Thương tâm: Gây nên lòng thương xót, đau lòng (thường dùng cho hoàn cảnh của người khác).
• Não lòng: Làm cho lòng dạ bồn chồn, đau khổ.

Thành ngữ liên quan

• Ruột đau như cắt: Thành ngữ so sánh, diễn tả nỗi đau trong lòng dữ dội như bị dao cắt.

  • Nghe tin dữ, bà ta đứng không vững, ruột đau như cắt.

• Đau như xé lòng: Cảm giác đau đớn đến tột cùng, như có thứ gì xé toạc trái tim.

  • Sự phản bội của người thân khiến anh đau như xé lòng.