Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Thời điểm mặt trời bắt đầu mọc, lúc hừng đông, lúc rạng đông: Chỉ khoảnh khắc đầu tiên của ban ngày, khi ánh sáng bắt đầu xuất hiện ở đường chân trời trước khi mặt trời ló dạng hoàn toàn.
   • Buổi đầu, thời kỳ khởi đầu của một sự việc, một giai đoạn (nghĩa bóng): Dùng để ví von về sự khởi đầu tươi sáng, đầy hứa hẹn của một quá trình, một kỷ nguyên hay một cuộc đời.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ (nghĩa đen):

  • Chúng tôi thức dậy thật sớm để đón bình minh trên đỉnh núi.
  • Ánh bình minh chiếu rọi mặt biển, nhuộm một màu hồng cam rực rỡ.

• Danh từ (nghĩa bóng):

  • Đây là bình minh của một kỷ nguyên mới trong lịch sử dân tộc.
  • Tuổi thanh xuân là bình minh của cuộc đời.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Rạng bình minh": Cụm từ diễn tả thời điểm bắt đầu có ánh sáng của bình minh.

  • Trời vừa rạng bình minh, mọi người đã bắt đầu công việc đồng áng.

• "Bình minh của ý thức": Cụm từ mang tính triết học hoặc văn chương, chỉ sự khai sáng, sự bắt đầu của nhận thức.

  • Tác phẩm ấy đánh dấu bình minh của ý thức về quyền con người.

Biến thể và từ gần giống

• Hừng đông (danh từ): Từ đồng nghĩa, chỉ thời điểm trời bắt đầu sáng.
• Rạng đông (danh từ): Từ đồng nghĩa, chỉ lúc trời hửng sáng.
• Bình minh còn là tên riêng của một số địa danh, tác phẩm nghệ thuật (ví dụ: bài hát "Bình minh").

Từ đồng nghĩa

• Hừng đông: Lúc trời mới sáng.
• Rạng đông: Lúc ánh sáng bắt đầu rạng ra.
• Tảng sáng: Lúc trời vừa sáng hẳn.

Từ trái nghĩa

• Hoàng hôn: Lúc mặt trời lặn, kết thúc một ngày.
• Chạng vạng: Lúc ánh sáng yếu ớt lúc chiều tối hoặc sáng sớm (thường chỉ chiều tối).

Thành ngữ, cụm từ cố định liên quan

• "Bình minh đang lên": Thường dùng trong văn chương để miêu tả cảnh bình minh hoặc ví von về một tương lai tươi sáng, một sức sống mới đang lên.

  • Sau đêm dài đen tối, bình minh đang lên trên quê hương.

• "Ánh bình minh": Ánh sáng của buổi bình minh; thường mang sắc thái tích cực, hy vọng.

  • Ánh bình minh của tự do đã soi rọi khắp nơi.

1. dt. (H. bình: yên ổn; minh: sáng) Lúc mặt trời mới mọc: Rộn rịp bình minh một chuyến phà (Huy Cận).