Định nghĩa

1. Thành ngữ:
   • Nóng vội, làm nhanh, nên kết quả không tốt hoặc thất bại hoàn toàn: "Cao Biền dậy non" là một thành ngữ dùng để chỉ việc hành động quá vội vàng, thiếu sự chuẩn bị chu đáo hoặc suy nghĩ chín chắn, dẫn đến kết quả không như ý muốn hoặc thất bại.

Ví dụ sử dụng

• Thành ngữ:
  • Anh ấy muốn hoàn thành dự án trong một tuần, kết quả hỏng hết, đúng là Cao Biền dậy non. (Anh ấy muốn hoàn thành dự án trong một tuần, kết quả hỏng hết, đúng là hành động nóng vội dẫn đến thất bại.)
  • Đừng có Cao Biền dậy non mà nhảy vào kinh doanh khi chưa nghiên cứu thị trường. (Đừng có hành động nóng vội mà nhảy vào kinh doanh khi chưa nghiên cứu thị trường.)

Các cách sử dụng nâng cao

• Thành ngữ này thường được dùng với hàm ý khuyên răn, cảnh báo trước một hành động vội vàng, hoặc dùng để nhận xét, chê trách một kết quả thất bại do nguyên nhân nôn nóng.
• Có thể dùng độc lập như một câu đánh giá ngắn gọn: ""

Biến thể và từ gần giống

• Nôn nóng (tính từ): Trạng thái muốn làm gì đó ngay lập tức, không kiên nhẫn chờ đợi.
  • Anh ta quá nôn nóng nên mới thất bại.
• Vội vàng (tính từ): Làm nhanh, không cẩn thận.
  • Sự vội vàng là kẻ thù của thành công.

Từ đồng nghĩa (các thành ngữ/cụm từ có nghĩa tương tự)

• Ăn xổi ở thì: Chỉ làm qua loa, tạm bợ, không chú trọng đến chất lượng lâu dài.
• Đốt cháy giai đoạn: Làm quá nhanh, bỏ qua các bước cần thiết.
• Nhanh nhẩu đoảng: Hành động nhanh nhưng cẩu thả, dễ dẫn đến sai sót.

Giải thích nguồn gốc (tham khảo)

• Thành ngữ này bắt nguồn từ điển tích về Cao Biền, một viên tướng nhà Đường (Trung Quốc) được cử sang cai trị nước ta (An Nam đô hộ phủ) thế kỷ thứ IX. Tương truyền, ông ta tin vào thuật phong thủy, muốn "yểm" long mạch của người Việt bằng cách đắp thành Đại La. Tuy nhiên, do quá nôn nóng, ông đã "dậy non" (thức dậy quá sớm) để làm việc này khi chưa đúng thời cơ, dẫn đến việc không thành công. Từ đó, "Cao Biền dậy non" trở thành hình ảnh ẩn dụ cho sự vội vàng, hấp tấp.

1. Nóng vội, làm nhanh, nên kết quả không tốt hoặc thất bại hoàn toàn: Chúng ta cần nghĩ cho chín đã, không nên như Cao Biền dậy non