Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Một loại giấy hoa tiên quý, có mười kiểu hoa văn: "Thập dạng chi tiên" là tên gọi của một loại giấy viết thượng hạng, được làm thủ công, trên mặt giấy có in hoặc vẽ mười kiểu hoa văn trang trí khác nhau. Đây là sản phẩm nổi tiếng do Tạ Công ở Ích Châu (nay thuộc Tứ Xuyên, Trung Quốc) sản xuất.
   • Tên gọi khác của "Thập dạng loan tiên": Loại giấy này còn được biết đến với tên gọi "Thập dạng loan tiên".

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Nhà thơ Đào Phổ từng viết: "Thập dạng loan tiên xuất ích Châu", ca ngợi nguồn gốc và vẻ đẹp của loại giấy này. (Câu thơ ý nói: Giấy "Thập dạng loan tiên" xuất xứ từ Ích Châu.)
  • Giấy "thập dạng chi tiên" là một trong những loại giấy quý được các văn nhân, học sĩ xưa ưa chuộng. (Loại giấy này rất được giới trí thức ngày trước yêu thích.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Thập dạng chi tiên" trong văn chương cổ: Cụm từ này thường xuất hiện trong thơ văn cổ điển như một hình ảnh biểu trưng cho cái đẹp tinh tế, sự quý giá và nét văn hóa của đồ dùng văn phòng (văn phòng tứ bảo). Nó gợi liên tưởng đến sự sang trọng, thanh nhã của người sử dụng.

Biến thể và từ gần giống

• Thập dạng loan tiên: Tên gọi khác của cùng một loại giấy. "Loan" có thể chỉ hoa văn uốn lượn, mềm mại như chim loan.
• Giấy hoa tiên: Tên gọi chung cho các loại giấy viết có trang trí hoa văn đẹp, trong đó "thập dạng chi tiên" là một loại nổi tiếng.
• Giấy Tạ Công: Cách gọi theo tên người chế tạo, chỉ loại giấy quý do Tạ Công làm ra, bao gồm cả "thập dạng chi tiên".

Từ đồng nghĩa

• Giấy mười thức: Cách gọi giải nghĩa Hán Việt của "thập dạng chi tiên" ("thập" là mười, "dạng" là kiểu, "tiên" là giấy).
• Giấy hoa văn mẫu: Cách gọi diễn giải ý nghĩa chung.

Lưu ý về từ vựng

• Từ cổ/Hán Việt: "Thập dạng chi tiên" là một cụm từ Hán Việt cổ, chủ yếu được sử dụng trong văn chương, sử sách hoặc khi nói về lịch sử văn hóa, thủ công mỹ nghệ truyền thống. Ngày nay, ít khi dùng trong giao tiếp thông thường.
• Ý nghĩa văn hóa: Từ này không chỉ đơn thuần chỉ một loại giấy, mà còn mang ý nghĩa lịch sử, gắn liền với địa danh Ích Châu và nghệ nhân Tạ Công, phản ánh trình độ thủ công mỹ nghệ cao của Trung Quốc cổ đại.

1. Giấy mười thức, chỉ loại giấy hoa tiên được Tạ Công ở ích Châu (nay là Tứ Xuyên, Trung Quốc) sản xuất, còn gọilà "Thập dạng loan tiên"
2. Thơ ĐàoPhổ có câu: "Thập dạng loan tiên xuất ích Châu"