bương

Người dân tộc thường dùng ống bương để hứng nước suối.

Định nghĩa

Danh từ:
- Một loại tre, nứa có kích thước lớn: "bương" là tên gọi một loại cây thuộc họ tre, nứa, thân to, thường được sử dụng trong xây dựng hoặc làm đồ gia dụng.
- Đoạn ống tre, nứa lớn dùng làm vật chứa: "bương" còn chỉ một đoạn thân cây bương được khoét rỗng để làm thùng, gáo múc nước, phổ biến ở vùng núi.
Tính từ / Động từ (từ lóng, khẩu ngữ):
- Hỏng, thất bại, tiêu đời: Trong ngôn ngữ thông tục, "bương" dùng để diễn tả tình trạng một việc gì đó đã hỏng, thất bại hoàn toàn hoặc một người nào đó đã "tiêu".
- Được làm một cách cẩu thả, sơ sài: Chỉ việc gì đó được thực hiện qua loa, dễ dàng bị hỏng.

Ví dụ sử dụng

Danh từ:
- Người dân tộc thường dùng ống bương để hứng nước suối. (Người dân tộc thường dùng ống tre bương để hứng nước suối.)
- Cột nhà sàn được làm từ thân cây bương rất chắc chắn. (Cột nhà sàn được làm từ thân cây bương rất chắc chắn.)
Tính từ / Động từ:
- Chiếc xe cũ này chạy thêm vài cây số nữa là bương. (Chiếc xe cũ này chạy thêm vài cây số nữa là hỏng.)
- Công việc kinh doanh của họ có nguy cơ bương vì dịch bệnh. (Công việc kinh doanh của họ có nguy cơ thất bại vì dịch bệnh.)
- Mái lợp vậy thì chỉ một trận gió to là bương ngay. (Mái lợp cẩu thả như vậy thì chỉ một trận gió to là hỏng ngay.)

Các cách sử dụng nâng cao

"bương rồi" / "bương hết rồi": một cụm khẩu ngữ nhấn mạnh tình trạng hỏng hóc, thất bại không thể cứu vãn.
- Ống nước bị vỡ, nước tràn ra sân, thế là bương rồi! (Ống nước bị vỡ, nước tràn ra sân, thế là hỏng hết rồi!)
- Nó không ôn bài, chắc chắn kỳ thi này bương rồi. (Nó không ôn bài, chắc chắn kỳ thi này thất bại rồi.)

Biến thể và từ liên quan

Từ đồng nghĩa & gần nghĩa

Danh từ: tre, nứa, luồng, lồ ô (các loài cùng họ nhưng có thể khác đặc điểm).
Tính từ/Động từ (nghĩa lóng): hỏng, tiêu, tèo, thất bại, toi, đi đời.

Lưu ý sử dụng

Khi dùng với nghĩa danh từ chỉ loài cây, "bương" là từ phổ biến trong văn nói và các tài liệu về thực vật, đời sống dân tộc.
Khi dùng với nghĩa lóng chỉ sự hỏng hóc, thất bại, "bương" là khẩu ngữ, mang sắc thái thân mật, suồng sã, không nên dùng trong văn bản trang trọng.

Từ chứa "bương"