bạch thoại

Phong trào Ngũ Tứ năm 1919 đề cao việc dùng bạch thoại thay cho văn ngôn trong sáng tác.

Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Ngôn ngữ nói thông thường của người Trung Quốc: Chỉ hình thức ngôn ngữ dùng trong giao tiếp hàng ngày, phân biệt với văn ngôn (ngôn ngữ viết cổ điển).
   • Tiếng Quan thoại (tiếng Phổ thông) hiện đại: Cụ thể hơn, thường dùng để chỉ phương ngữ Bắc Kinh được chuẩn hóa thành ngôn ngữ quốc gia của Trung Quốc.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Phong trào Ngũ Tứ năm 1919 đề cao việc dùng bạch thoại thay cho văn ngôn trong sáng tác.
  • Ngày nay, bạch thoại chính là cơ sở của tiếng Phổ thông Trung Quốc hiện đại.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Văn bạch thoại": Chỉ thể loại văn học được viết bằng ngôn ngữ nói thông thường, phát triển mạnh từ đầu thế kỷ 20.

  • Tác phẩm của Lỗ Tấn được xem là mẫu mực của văn bạch thoại.

• Trong nghiên cứu ngôn ngữ: Thuật ngữ "bạch thoại" có thể được dùng để phân biệt với các phương ngữ khác của Trung Quốc (như Quảng Đông, Ngô, v.v.) khi nói về ngôn ngữ chuẩn.

  • Nghiên cứu so sánh giữa bạch thoại và tiếng Quảng Đông.

Biến thể và từ gần giống

• Bạch thoại văn (danh từ): Văn học viết bằng bạch thoại.
• Văn ngôn (danh từ): Ngôn ngữ văn viết cổ điển của Trung Quốc, đối lập với bạch thoại.

Từ đồng nghĩa

• Quan thoại: Tiếng nói của các quan lại, tiền thân của tiếng Phổ thông.
• Tiếng Phổ thông Trung Quốc: Tên gọi hiện đại cho ngôn ngữ chuẩn quốc gia.
• Tiếng Hán hiện đại: Cách gọi khác dựa trên tên dân tộc và tính thời đại.

Lưu ý về ngữ cảnh

• Từ này chủ yếu được sử dụng trong các văn bản học thuật, lịch sử ngôn ngữ, hoặc khi nói về lịch sử văn học Trung Quốc thế kỷ 20.
• Trong đời sống hàng ngày ở Việt Nam, khi nói về ngôn ngữ của Trung Quốc hiện nay, người ta thường dùng "tiếng Trung", "tiếng Hoa" hoặc "tiếng Phổ thông" hơn là "bạch thoại".