Định nghĩa

1. Đại từ chỉ định:
   • Một số lượng, mức độ đã được xác định hoặc vừa được đề cập trước đó: Dùng để chỉ một số lượng, mức độ cụ thể vừa được nói đến, tương đương với "nhiều đến mức đó", "ít đến mức đó", hoặc "chừng ấy".
   • Biểu thị sự tương ứng về mức độ: Thường dùng trong cặp "bao nhiêu... bấy nhiêu" để diễn tả mức độ của sự việc sau tương ứng với mức độ của sự việc trước.

Ví dụ sử dụng

• Chỉ số lượng/mức độ đã xác định:

  • Chỉ cần bấy nhiêu thôi là đủ. (Chỉ cần chừng ấy/ngần ấy thôi là đủ.)
  • Cả đời tích góp chỉ được bấy nhiêu. (Cả đời tích góp chỉ được ngần ấy.)

• Biểu thị sự tương ứng (trong cặp "bao nhiêu... bấy nhiêu"):

  • Anh ấy lo lắng bao nhiêu thì cô ấy lại bình tĩnh bấy nhiêu. (Mức độ lo lắng của anh ấy tương ứng với mức độ bình tĩnh của cô ấy.)
  • Cô ấy yêu thương con bao nhiêu thì cũng nghiêm khắc bấy nhiêu. (Mức độ yêu thương và nghiêm khắc là tương đương.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Bấy nhiêu lâu": Chỉ một khoảng thời gian vừa được nhắc đến.

  • Chờ đợi bấy nhiêu lâu mà chẳng thấy tin tức gì. (Chờ đợi lâu đến thế mà chẳng thấy tin tức gì.)

• "Bấy nhiêu đó": Nhấn mạnh số lượng/mức độ vừa nêu, thường dùng trong khẩu ngữ.

  • Cả ngày chỉ ăn bấy nhiêu đó thôi sao? (Cả ngày chỉ ăn có ngần ấy thôi sao?)

Biến thể và từ gần giống

• Bao nhiêu (đại từ nghi vấn): Hỏi về số lượng, mức độ. Thường đi thành cặp tương ứng với "bấy nhiêu".
• Bấy lâu (cụm từ): Chỉ một khoảng thời gian dài cho đến thời điểm nói (tương tự "bấy nhiêu lâu").
• Ngần ấy (đại từ chỉ định): Từ gần nghĩa, thường dùng trong khẩu ngữ để thay thế cho "bấy nhiêu".

Từ đồng nghĩa

• Chừng ấy: Chỉ số lượng, mức độ tương đương như vừa nói.
• Ngần ấy: Chỉ số lượng, mức độ được xác định (thiên về khẩu ngữ).
• Nhiều đến thế / Ít đến thế: Cụm từ giải thích nghĩa, nhấn mạnh mức độ.

Lưu ý sử dụng

• Bấy nhiêu thường dùng để chỉ cái đã biết, đã được xác định trong ngữ cảnh, khác với bao nhiêu dùng để hỏi về cái chưa biết.
• Trong văn chương, bấy nhiêu thường được dùng để tạo nhịp điệu và sự trang trọng.
• Cấu trúc "bao nhiêu... bấy nhiêu" là cấu trúc cố định, diễn tả mối quan hệ tỷ lệ thuận hoặc tương ứng chặt chẽ giữa hai sự việc, hai trạng thái.