bớ

Bớ người đi đường! Xin chỉ giúp đường đến chợ.

Định nghĩa

1. Thán từ:
   • Tiếng dùng để gọi, để thu hút sự chú ý của người khác từ xa: "bớ" là một từ dùng để gọi ai đó, thường là khi người nói và người nghe ở một khoảng cách nhất định.
   • Tiếng dùng để biểu lộ sự ngạc nhiên, sửng sốt: Trong một số ngữ cảnh, "bớ" cũng có thể dùng để bày tỏ cảm xúc bất ngờ, sửng sốt trước một sự việc.

Ví dụ sử dụng

• Thán từ:
  • Bớ người đi đường! Xin chỉ giúp đường đến chợ. (Dùng để gọi một người đi đường ở xa để hỏi đường.)
  • Bớ! Cái gì thế này? (Dùng để biểu lộ sự ngạc nhiên, sửng sốt khi nhìn thấy điều gì đó bất ngờ.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Bớ" dùng trong văn chương, thơ ca cổ hoặc kịch: Từ này thường xuất hiện trong các tác phẩm văn học dân gian, tuồng, chèo để tạo không khí hoặc gọi nhân vật.
  • Bớ đò ơi! Đưa khách sang sông. (Lời gọi từ bến sông trong một bài dân ca.)
• "Bớ" dùng trong một số phương ngữ: Từ này có thể được sử dụng phổ biến hơn ở một số vùng miền cụ thể tại Việt Nam.

Biến thể và từ gần giống

• Ơi (thán từ): Từ dùng để gọi, thân mật và phổ biến trong tiếng Việt hiện đại hơn "bớ".
  • Này ơi! Lại đây một chút.
• Này (thán từ): Từ dùng để gọi hoặc thu hút sự chú ý ở khoảng cách gần hơn.
  • Này, bạn quên ví này!
• Ê (thán từ): Từ dùng để gọi, mang sắc thái suồng sã, thân mật.
  • Ê, đợi tôi với!

Từ đồng nghĩa

• Này: (dùng để gọi).
• Ơi: (dùng để gọi, thường đứng sau danh từ xưng hô).
• Ê: (dùng để gọi, thân mật).

Lưu ý sử dụng

• Tính chất từ vựng: "Bớ" là một từ cũ, ít được dùng trong giao tiếp hàng ngày hiện đại. Nó chủ yếu xuất hiện trong văn học cổ, kịch bản sân khấu dân gian (như tuồng, chèo), hoặc trong phương ngữ của một số địa phương.
• Ngữ cảnh: Khi sử dụng, cần chú ý đến ngữ cảnh vì nó có thể tạo cảm giác xa lạ hoặc cổ điển. Trong hầu hết các tình huống giao tiếp thông thường ngày nay, người ta thường dùng "ơi", "này" hoặc "ê" thay thế.
• Cường độ: "Bớ" thường đi kèm với giọng nói to, rõ để vượt qua khoảng cách hoặc thể hiện cảm xúc mạnh.