Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Cảm thấy không vui, có tâm trạng nặng nề, ủ dột, thường do một sự việc không như ý hoặc mất mát gây ra: "buồn bã" diễn tả trạng thái tâm lý tiêu cực, sâu sắc hơn "buồn" thông thường, thường đi kèm với vẻ mặt hoặc không khí ảm đạm.
   • Gợi lên cảm giác ảm đạm, thiếu sinh khí: "buồn bã" cũng có thể dùng để miêu tả khung cảnh, âm thanh tạo ra cảm giác u sầu, não nề.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Cô ấy có vẻ mặt buồn bã sau khi nghe tin. (Cô ấy có vẻ mặt buồn bã sau khi nghe tin.)
  • Tiếng mưa rơi tí tách nghe thật buồn bã. (Tiếng mưa rơi tí tách nghe thật buồn bã.)
  • Cảnh hoàng hôn nơi đây trông thật buồn bã. (Cảnh hoàng hôn nơi đây trông thật buồn bã.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "buồn bã trong lòng": cảm thấy buồn một cách thầm kín, sâu trong nội tâm.

  • Dù cười nói bên ngoài nhưng cô ấy vẫn buồn bã trong lòng. (Dù cười nói bên ngoài nhưng cô ấy vẫn buồn bã trong lòng.)

• "nỗi buồn bã": (danh từ hóa) chỉ cảm giác, tâm trạng buồn bã.

  • Nỗi buồn bã ấy cứ đeo bám anh suốt mấy ngày qua. (Nỗi buồn bã ấy cứ đeo bám anh suốt mấy ngày qua.)

Biến thể và từ gần giống

• Buồn (tính từ): có tâm trạng không vui (nghĩa rộng và phổ biến hơn, mức độ có thể nhẹ hơn "buồn bã").
• Sầu não (tính từ): buồn đến mức đau khổ, bi ai (mức độ mạnh hơn "buồn bã").
• U sầu (tính từ): buồn một cách trầm lặng, kéo dài.
• Ảm đạm (tính từ): thường dùng cho cảnh vật, không khí gợi nên sự buồn bã.

Từ đồng nghĩa

• Buồn rầu: buồn và lo lắng, phiền muộn.
• Não nề: buồn đến mức nặng nề, chán nản.
• Thê lương: (thường cho cảnh vật) buồn đến mức gợi cảm giác lạnh lẽo, cô quạnh.

Từ trái nghĩa

• Vui vẻ: có tâm trạng tốt, hứng khởi.
• Hân hoan: vui mừng, phấn khởi.
• Rạng rỡ: tươi sáng, thể hiện niềm vui (thường cho gương mặt).

Thành ngữ, cụm từ liên quan

• Mặt mày buồn bã: vẻ mặt thể hiện rõ sự không vui, chán nản.

  • Cậu bé ngồi một góc với mặt mày buồn bã. (Cậu bé ngồi một góc với mặt mày buồn bã.)

• Buồn bã thê thảm: buồn đến mức đáng thương, tội nghiệp.

  • Câu chuyện kết thúc khiến ai nấy đều buồn bã thê thảm. (Câu chuyện kết thúc khiến ai nấy đều buồn bã thê thảm.)