bính
Định nghĩa
Danh từ:
- Thiên can thứ ba trong hệ thập can: "Bính" là một trong mười thiên can (Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý), được dùng trong lịch pháp cổ truyền và các hệ thống tính toán thời gian, tuổi tác.
- Ký hiệu thứ ba: Dùng để chỉ thứ tự thứ ba trong một chuỗi hoặc danh sách có tính chất tương tự như hệ can chi.
Tính từ (cách dùng ít phổ biến, thường trong văn chương hoặc nói cổ):
- (Quần áo, giày dép) Đi mượn, mặc mượn: Chỉ trang phục, vật dụng được mượn từ người khác để dùng tạm.
Ví dụ sử dụng
Danh từ:
- Ông ấy tuổi Bính Dần. (Chỉ tuổi của một người sinh vào năm Bính Dần.)
- Can Bính thuộc hành Hỏa. (Chỉ thuộc tính ngũ hành của thiên can Bính.)
Tính từ:
- Áo bính không ấm bằng áo mình. (Áo mượn không ấm bằng áo của chính mình.)
- Đi giày bính của bạn, chân tôi hơi chật. (Đi đôi giày mượn của bạn, chân tôi hơi bị chật.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "Bính" trong văn hóa dân gian: Thiên can "Bính" thường được dùng trong việc xem ngày, xem tuổi, tính toán vận mệnh theo thuật phong thủy, tử vi.
- Xem tử vi cho người có can Bính.
- "Bính" trong thành ngữ, tục ngữ: Thường xuất hiện trong các câu nói có tính chất ẩn dụ, so sánh.
- Súng sính mặc bính của người. (Ý chỉ khoe khoang, làm dáng với đồ mượn của người khác.)
Biến thể và từ liên quan
- Hệ Can Chi: Hệ thống ghép 10 Thiên can (trong đó có Bính) với 12 Địa chi để tạo thành các tổ hợp như Bính Tý, Bính Dần, Bính Thìn...
- Ngũ hành: Bính thuộc hành Hỏa (Hỏa dương).
- Mượn: Từ đồng nghĩa trực tiếp hơn với nghĩa "đồ đi mượn".
Từ đồng nghĩa
- Thiên can thứ ba: Cách gọi mô tả vị trí.
- Đồ mượn, áo mượn (cho nghĩa tính từ): Chỉ vật dụng được mượn.
Thành ngữ liên quan
- Súng sính mặc bính của người: Thành ngữ chê người thích khoe khoang, làm bộ làm tịch bằng những thứ không phải của mình (thường là quần áo đẹp đi mượn).
- Cứ súng sính mặc bính của người thì ai mà chẳng biết.