công cốc
Định nghĩa
- Danh từ:
- Công lao bỏ ra nhưng không có kết quả, uổng phí: "công cốc" chỉ sự cố gắng, nỗ lực của một người nhưng cuối cùng không đạt được mục đích, không mang lại lợi ích gì. Từ này thường mang sắc thái tiếc nuối, thất vọng.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Làm việc suốt một tuần mà không được trả lương, coi như công cốc. (Nỗ lực làm việc cả tuần không được đền đáp, xem như uổng phí.)
- Anh ấy học hành chăm chỉ nhưng thi trượt, thành công cốc. (Việc học tập vất vả nhưng kết quả không như ý, trở nên vô ích.)
Các cách sử dụng nâng cao
"công cốc" trong thành ngữ: thường dùng để phàn nàn về việc bỏ sức ra mà không được gì.
- Đi làm thuê cả ngày mà chủ quỵt tiền, thật là công cốc. (Việc làm mướn vất vả nhưng chủ không trả lương, quả là uổng công.)
"công cốc" kết hợp với động từ chỉ sự cố gắng: nhấn mạnh tính vô ích của hành động.
- Tôi đã khuyên nó nhiều lần, nhưng cuối cùng cũng chỉ là công cốc. (Lời khuyên của tôi không có tác dụng, trở nên vô nghĩa.)
Biến thể và từ gần giống
- Công lao (danh từ): sự đóng góp, nỗ lực có giá trị — trái nghĩa với "công cốc".
- Công lao của cha mẹ nuôi con cái là vô bờ. (Sự hy sinh của cha mẹ là vô tận.)
- Uổng công (tính từ): bỏ sức ra mà không có kết quả — đồng nghĩa với "công cốc".
- Làm việc này chỉ uổng công thôi. (Việc này chỉ tốn sức vô ích.)
Từ đồng nghĩa
- Phí công: nỗ lực không mang lại kết quả.
- Cố gắng mãi mà không ai đánh giá, thấy phí công quá. (Nỗ lực không được công nhận, cảm thấy lãng phí.)
- Uổng phí: sự lãng phí thời gian, công sức.
- Đầu tư vào dự án đó là uổng phí. (Đầu tư vào dự án đó là vô ích.)
- Công toi: (khẩu ngữ) công sức mất đi, không thu lại gì.
- Làm mãi mà không xong, đúng là công toi. (Làm mãi không xong, đúng là uổng công.)
Thành ngữ liên quan
- Công cốc đổ sông đổ biển: công sức bỏ ra biến mất hoàn toàn, không còn gì.
- Số tiền đầu tư vào việc làm ăn thua lỗ, coi như công cốc đổ sông đổ biển. (Tiền đầu tư mất hết, xem như vô ích.)
- Làm công cốc: thực hiện việc gì đó mà không được đền đáp.
- Đừng làm công cốc cho người ta nữa. (Đừng làm việc vô ích cho người khác nữa.)