Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Chùa chiền, nơi thờ Phật: "Cửa không" là một từ Hán Việt cổ, dùng để chỉ ngôi chùa, nơi tu hành và thờ cúng của đạo Phật. Từ này bắt nguồn từ quan niệm của đạo Phật cho rằng vạn vật trên thế gian đều là "không" (hư vô, không có thực thể vĩnh cửu).
   • Đạo Phật: Trong một số ngữ cảnh, "cửa không" còn có thể dùng để chỉ chính đạo Phật, con đường dẫn vào cõi "không".

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Cụ già ấy đã quy y, bước vào cửa không để tìm sự bình an cho tâm hồn. (Ông lão ấy đã quy y, bước vào cửa chùa để tìm sự bình an cho tâm hồn.)
  • Trong thơ văn cổ, ta thường bắt gặp hình ảnh cửa không với tiếng chuông chùa văng vẳng. (Trong thơ văn cổ, ta thường bắt gặp hình ảnh ngôi chùa với tiếng chuông chùa văng vẳng.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Bước vào cửa không": Quy y, đi tu theo đạo Phật.

  • Sau bao biến cố cuộc đời, ông quyết định bước vào cửa không. (Sau bao biến cố cuộc đời, ông quyết định đi tu.)

• "Cửa không am vắng": Cảnh chùa chiền thanh tịnh, vắng vẻ.

  • Cảnh cửa không am vắng thường gợi lên sự tĩnh lặng, xa lánh trần tục. (Cảnh chùa chiền thanh vắng thường gợi lên sự tĩnh lặng, xa lánh trần tục.)

Biến thể và từ gần giống

• Không môn (danh từ): Cửa "không", một cách gọi khác của đạo Phật, là nguồn gốc của từ "cửa không".
• Cửa Phật (danh từ): Cách gọi phổ biến hơn, cùng nghĩa chỉ chùa chiền, nơi tu hành.
• Thiền môn (danh từ): Cửa thiền, cũng dùng để chỉ chùa, nhất là chùa theo phái Thiền.

Từ đồng nghĩa

• Chùa: Nơi thờ Phật, tu hành (từ thuần Việt, phổ biến nhất).
• Tu viện: Nơi các tu sĩ sống và tu hành.
• Am: Nơi tu hành nhỏ, thường ở nơi vắng vẻ.

Từ trái nghĩa

• Chốn hồng trần: Nơi đời thường, đầy những ham muốn và phiền não (trái ngược với sự thanh tịnh của "cửa không").

Lưu ý sử dụng

• Từ cổ, ít dùng: "Cửa không" là một từ Hán Việt cổ, chủ yếu xuất hiện trong văn chương, thơ ca cổ điển hoặc lối nói trang trọng, có tính chất văn học. Trong giao tiếp hàng ngày, người ta thường dùng các từ như "chùa", "cửa Phật" thay thế.

1. Do chữ không môn. Vì đạo Phật cho mọi vật trên thế gian đều là "không" nên người ta gọi đạo Phật là "Không môn"