Định nghĩa

1. Tính từ:

   • Rất khổ sở, vất vả, thiếu thốn: "cực khổ" mô tả trạng thái hoặc cuộc sống đầy gian nan, mệt nhọc, thường đi kèm với nỗi đau về thể xác hoặc tinh thần.
   • Cùng cực, bần cùng: "cực khổ" chỉ mức độ cao nhất của sự nghèo đói, thiếu thốn, không có lối thoát.

2. Danh từ (ít dùng):

   • Cảnh ngộ gian nan, vất vả: "cực khổ" dùng để chỉ những khó khăn, thử thách trong cuộc sống.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:

  • Cuộc sống của người nông dân xưa rất cực khổ. (Cuộc sống vất vả, mệt nhọc vì phải lao động chân tay nặng nhọc.)
  • Anh ấy trải qua tuổi thơ cực khổ, thiếu thốn đủ bề. (Anh ấy lớn lên trong cảnh nghèo đói, khó khăn.)

• Danh từ:

  • Họ đã vượt qua bao cực khổ để đến được ngày hôm nay. (Họ đã trải qua nhiều gian nan, thử thách.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "cực khổ trăm bề": gặp nhiều khó khăn, vất vả từ nhiều phía.

  • Gia đình ấy cực khổ trăm bề, vừa thiếu ăn vừa bệnh tật. (Họ chịu nhiều khổ cực cùng lúc.)

• "thân cực khổ": bản thân phải chịu nhiều nhọc nhằn.

  • Thân cực khổ của người mẹ già vẫn không ngừng làm lụng. (Người mẹ già dù vất vả vẫn lao động không ngơi nghỉ.)

Biến thể và từ gần giống

• Khổ (tính từ): đau đớn, vất vả — gốc của "cực khổ".

  • Đời khổ lắm, ai cũng mong thoát khổ. (Cuộc đời đầy đau khổ, ai cũng muốn thoát ra.)

• Cực nhọc (tính từ): vất vả, mệt mỏi — đồng nghĩa gần với "cực khổ".

  • Công việc đồng áng cực nhọc quanh năm. (Lao động đồng ruộng mệt nhọc suốt năm.)

Từ đồng nghĩa

• Vất vả: khó nhọc, tốn nhiều sức lực.
• Gian khổ: khó khăn, thử thách.
• Khốn khổ: rất khổ sở, cùng cực.
• Cơ cực: nghèo đói, thiếu thốn (thường dùng trong văn chương).

Thành ngữ liên quan

• Cực khổ lắm mới nên người: phải trải qua gian nan mới trưởng thành.

  • Đừng sợ cực khổ, vì cực khổ lắm mới nên người. (Gian nan giúp con người trở nên mạnh mẽ.)

• Cực khổ như trâu ngựa: làm việc nặng nhọc, không ngừng nghỉ.

  • Anh ấy làm cực khổ như trâu ngựa để nuôi gia đình. (Anh ấy lao động quần quật, chịu nhiều nhọc nhằn.)