Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Chậm chạp, lề mề, không nhanh nhẹn: Chỉ trạng thái hoặc tính cách của người làm việc gì đó một cách chậm rãi, thiếu sự nhanh nhẹn, nhiệt tình.
   • Lười biếng, trì hoãn: Diễn tả thái độ không muốn làm việc, cố tình kéo dài thời gian hoặc trốn tránh công việc.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Thằng bé làm việc gì cũng chây ra, chẳng chịu khẩn trương tí nào. (Cậu bé làm việc gì cũng chậm chạp, chẳng chịu khẩn trương chút nào.)
  • Đừng có chây nữa, làm nhanh lên kẻo trễ giờ. (Đừng có lề mề nữa, làm nhanh lên kẻo muộn giờ.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Chây ì": Nhấn mạnh sự chậm chạp, lười biếng một cách đáng chê trách.

  • Nó chây ì ra không chịu học bài. (Nó lười biếng, trì hoãn không chịu học bài.)

• "Chây lười": Từ ghép thể hiện rõ đặc tính lười nhác.

  • Tính nó chây lười lắm, đừng trông chờ gì. (Tính nó lười nhác lắm, đừng trông chờ gì.)

Biến thể và từ gần giống

• Trây (tính từ): Có nghĩa tương tự "chây", chỉ sự chậm chạp, lề mề. Thường dùng trong cụm "trây trây" hoặc "trây lười".
• Chây lì (tính từ): Nhấn mạnh sự ỳ ra, không chịu thay đổi hoặc hành động.
• Lề mề (tính từ): Chậm chạp, kéo dài thời gian không cần thiết.

Từ đồng nghĩa

• Chậm chạp: Hành động hoặc di chuyển với tốc độ thấp.
• Lười biếng: Không muốn làm việc hoặc hoạt động, thiếu siêng năng.
• Ỳ ạch: Diễn tả sự nặng nề, chậm chạp trong hành động.

Từ trái nghĩa

• Nhanh nhẹn: Hoạt bát, thao tác nhanh.
• Nhiệt tình: Hăng hái, có nhiệt huyết trong công việc.
• Siêng năng: Chăm chỉ, cần cù.

Lưu ý sử dụng

• Từ "chây" thường mang sắc thái tiêu cực, dùng để phê bình, chê trách.
• Thường được dùng trong khẩu ngữ, giao tiếp hàng ngày hơn là trong văn viết trang trọng.
• Có thể kết hợp với các từ như "ra", "ì" để tạo sắc thái nhấn mạnh.