Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Có đức tính siêng năng, cần mẫn, không lười biếng: "Chăm chỉ" dùng để miêu tả thái độ làm việc, học tập một cách đều đặn, kiên trì và tập trung.
   • Thể hiện sự nỗ lực thường xuyên: Chỉ sự cố gắng liên tục, không ngừng nghỉ trong công việc hay một hoạt động nào đó.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Cô ấy là một học sinh rất chăm chỉ. (Cô ấy luôn học tập đều đặn và nghiêm túc.)
  • Anh ấy chăm chỉ làm việc từ sáng đến tối. (Anh ấy làm việc một cách cần mẫn suốt cả ngày.)
  • Nhờ sự chăm chỉ, cô ấy đã đạt được kết quả tốt. (Nhờ vào sự siêng năng, cô ấy đã thành công.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "chăm chỉ học hành": siêng năng trong việc học.
  • Muốn giỏi thì phải chăm chỉ học hành.
• "làm việc chăm chỉ": làm việc một cách cần mẫn, đều đặn.
  • Thành công của anh ta bắt nguồn từ việc làm việc chăm chỉ hàng ngày.

Biến thể và từ gần giống

• Chăm chú (tính từ): Tập trung cao độ, chú ý vào một việc gì đó.
  • Cậu bé chăm chú nghe cô giáo giảng bài.
• Cần cù (tính từ): Siêng năng, chịu khó (nghĩa tương tự "chăm chỉ", thường dùng trong văn chương hoặc nhấn mạnh đức tính).
  • Người nông dân cần cù lao động trên đồng ruộng.
• Siêng năng (tính từ): Có nghĩa rất gần với "chăm chỉ", chỉ sự thường xuyên, đều đặn trong hành động.
  • Cô ấy siêng năng tập thể dục mỗi sáng.

Từ đồng nghĩa

• Cần mẫn: Chịu khó, siêng năng trong công việc.
• Miệt mài: Làm việc say mê, liên tục không biết mệt mỏi.
• Kiên trì: Bền bỉ, không bỏ cuộc giữa chừng (nhấn mạnh vào sự bền bỉ hơn là tần suất).

Từ trái nghĩa

• Lười biếng: Không chịu làm việc, không siêng năng.
• Ỷ lại: Dựa dẫm vào người khác, không tự thân vận động.
• Cẩu thả: Làm việc qua loa, thiếu sự cẩn thận và tận tâm.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• "Cần cù bù thông minh": Sự chăm chỉ có thể bù đắp cho sự thông minh (nhấn mạnh giá trị của đức tính chăm chỉ).
• "Kiến tha lâu cũng đầy tổ": Ví sự chăm chỉ, kiên trì dù nhỏ nhặt cũng sẽ đem lại kết quả lớn.