Định nghĩa

1. Động từ:
   • Chú ý giữ gìn, trông nom, đề phòng cẩn thận để tránh điều bất trắc, nguy hiểm hoặc không mong muốn: "coi chừng" diễn tả hành động cảnh giác, để ý nhằm ngăn ngừa rủi ro hoặc tai nạn có thể xảy ra.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Coi chừng nhà có chó dữ. (Hãy đề phòng vì nhà có chó hung dữ.)
  • Coi chừng bọn bắn lén. (Phải cảnh giác với bọn bắn lén.)
  • Coi chừng sơn ướt! (Hãy chú ý, sơn còn ướt!)
  • Coi chừng kẻo ngã. (Phải để ý kẻo bị ngã.)

Các cách sử dụng nâng cao

• Dùng như một lời cảnh báo trực tiếp: Thường đứng đầu câu, có thể đi kèm dấu chấm than để nhấn mạnh sự khẩn cấp.

  • Coi chừng! Ô tô! (Cảnh báo! Ô tô kìa!)
  • Coi chừng! Bước cao. (Cẩn thận! Bậc thềm cao.)

• Dùng để khuyên nhủ, nhắc nhở: Thể hiện sự quan tâm, lo lắng cho người khác.

  • Ra đường coi chừng xe cộ nhé. (Ra đường nhớ cẩn thận xe cộ đấy.)
  • Ăn uống phải coi chừng, kẻo đau bụng. (Ăn uống phải chú ý, kẻo bị đau bụng.)

Biến thể và từ gần giống

• Coi (động từ): Nhìn, xem xét, trông nom.
  • Coi nhà giúp tôi. (Trông nhà giúp tôi.)
• Chừng (danh từ/ phó từ): Mức độ, ước lượng; có vẻ như.
  • Chừng một giờ nữa. (Ước chừng một giờ nữa.)

Từ đồng nghĩa

• Cẩn thận: Chú ý, giữ gìn để không xảy ra sai sót hoặc nguy hiểm.
• Đề phòng: Chuẩn bị sẵn các biện pháp để ngăn chặn điều không hay.
• Cảnh giác: Tỉnh táo, chú ý để nhận ra và đối phó với nguy cơ.
• Chú ý: Dồn sự quan tâm, để ý vào một đối tượng nào đó.

Thành ngữ liên quan

• Coi chừng mất bò mới lo làm chuồng: (Thành ngữ) Hàm ý phải lo đề phòng, chuẩn bị trước, đừng để khi sự việc xấu xảy ra rồi mới tìm cách khắc phục thì đã muộn.

1. đgt. Chú ý giữ gìn, trông nom, đề phòng cẩn thận kẻo gặp phải điều bất trắc: coi chừng nhà có chó dữ coi chừng bọn bắn lén.