cu-li

Cu-li là một loài linh trưởng nhỏ, hoạt động về đêm và có đôi mắt to.

Định nghĩa

1. Danh từ:
   • (Cổ) Người lao động làm thuê, thường làm các công việc chân tay nặng nhọc, bị bóc lột sức lao động: "cu-li" chỉ tầng lớp lao động nghèo khổ trong xã hội cũ, thường phải làm việc vất vả với đồng lương thấp.
   • (Động vật học) Một loài thú nhỏ, sống về đêm, có mắt to, chậm chạp, thuộc họ Lorisidae: "cu-li" là tên gọi phổ biến của loài động vật này ở Việt Nam, còn được gọi là "khỉ chậm" hoặc "cu li lười".

Ví dụ sử dụng

• Người lao động (cổ):

  • Thời Pháp thuộc, nhiều người dân Việt Nam phải làm cu-li trong các đồn điền cao su. (Vào thời Pháp thuộc, nhiều người dân Việt Nam trở thành lao động làm thuê trong các đồn điền cao su.)
  • Cu-li thường phải chịu cảnh áp bức, bóc lột. (Người lao động làm thuê thường phải chịu cảnh bị áp bức, bóc lột.)

• Động vật:

  • Cu-li là loài thú hiền lành, ăn côn trùng và trái cây. (Cu-li là loài thú hiền lành, ăn côn trùng và trái cây.)
  • Ở vườn thú, em bé rất thích ngắm cu-li vì đôi mắt to tròn của nó. (Ở vườn thú, em bé rất thích ngắm cu-li vì đôi mắt to tròn của nó.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "cu-li cu leo" (cổ, thành ngữ): chỉ những người có địa vị thấp kém, phải làm những việc lặt vặt, vất vả.

  • Họ bị coi như cu-li cu leo trong xã hội phong kiến. (Họ bị xem như những người thấp kém, làm việc vặt trong xã hội phong kiến.)

• "lông cu-li": lông của loài cu-li, được dùng làm thuốc hoặc nguyên liệu trong y học cổ truyền (tên gọi khác: penghawar).

  • Lông cu-li được cho là có tác dụng cầm máu. (Lông cu-li được cho là có tác dụng cầm máu.)

Biến thể và từ gần giống

• Cu li (danh từ): biến thể chính tả phổ biến của "cu-li".

  • Con cu li này rất chậm chạp. (Con cu li này rất chậm chạp.)

• Cu leo (danh từ, cổ): người làm công việc vặt, thường đi cùng với "cu-li" để chỉ tầng lớp thấp.

  • Cu leo là những người hầu hạ trong các gia đình giàu có. (Cu leo là những người hầu hạ trong các gia đình giàu có.)

Từ đồng nghĩa

• Người lao động (cổ): phu, người làm thuê, người phu phen.

  • Phu mỏ là những người lao động nặng nhọc dưới hầm mỏ. (Phu mỏ là những người lao động nặng nhọc dưới hầm mỏ.)

• Động vật: khỉ chậm, cu li lười.

  • Khỉ chậm là tên gọi khác của cu-li. (Khỉ chậm là tên gọi khác của cu-li.)

Thành ngữ liên quan

• "Cu-li cu leo" (cổ): ám chỉ tầng lớp thấp kém, bị coi thường.
  • Trong xã hội cũ, họ chỉ là cu-li cu leo. (Trong xã hội cũ, họ chỉ là những người thấp kém, bị coi thường.)