dây cót
Định nghĩa
- Danh từ:
- Lò xo kim loại được cuộn tròn, dùng để tích trữ và giải phóng năng lượng cơ học: Một bộ phận quan trọng trong các thiết bị cơ học như đồng hồ, đồ chơi, dùng để tạo ra chuyển động.
- (Nghĩa bóng, thông tục) Sức lực, năng lượng tinh thần hoặc sự hưng phấn: Dùng để ví von về tinh thần, ý chí hoặc động lực bên trong của con người.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ (nghĩa đen):
- Đồng hồ quả lắc chạy nhờ năng lượng từ dây cót.
- Chiếc xe đồ chơi này đã hết dây cót, nó không chạy được nữa.
- Danh từ (nghĩa bóng):
- Sau kỳ nghỉ, anh ấy trở lại với đầy dây cót và sẵn sàng cho dự án mới.
- Cô ấy như bị tuột dây cót, làm việc gì cũng chậm chạp và thiếu nhiệt huyết.
Các cách sử dụng nâng cao
"Lên dây cót":
- Nghĩa đen: Hành động vặn (lên dây) để tích năng lượng cho lò xo bên trong thiết bị.
- Ông tôi thường lên dây cót cho chiếc đồng hồ báo thức mỗi sáng.
- Nghĩa bóng (thông tục): Khích lệ, động viên tinh thần; chuẩn bị tâm lý hưng phấn, sẵn sàng cho một việc gì đó.
- Huấn luyện viên lên dây cót tinh thần cho các cầu thủ trước trận đấu quan trọng.
- Tôi cần nghe một bản nhạc sôi động để lên dây cót trước khi thuyết trình.
"Tuột dây cót" / "Đứt dây cót":
- Nghĩa bóng (thông tục): Mất hết năng lượng, ý chí hoặc động lực; trở nên uể oải, chán nản.
- Làm việc liên tục mười tiếng khiến tôi cảm thấy như tuột dây cót.
- Nghe tin dự án bị hủy, cả nhóm như đứt dây cót.
Biến thể và từ gần giống
- Cót (danh từ): Cách nói tắt, có nghĩa tương tự "dây cót", thường dùng trong văn nói.
- Đồng hồ này chạy cót, không dùng pin.
- Lò xo (danh từ): Chỉ chung các thiết bị đàn hồi có thể tích trữ năng lượng, trong đó "dây cót" là một dạng lò xo đặc biệt được cuộn tròn.
- Năng lượng (danh từ): Khái niệm rộng hơn, có thể dùng trong cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng thay thế một phần cho "dây cót" (nghĩa bóng).
Từ đồng nghĩa
- Nghĩa bóng: Động lực, nhiệt huyết, khí thế, sinh lực, năng lượng.
Thành ngữ liên quan
- "Lên dây cót tinh thần": Một cụm cố định, nhấn mạnh việc chuẩn bị, khích lệ tinh thần, tâm lý.
- Buổi họp team buổi sáng là để lên dây cót tinh thần cho một ngày làm việc hiệu quả.