dây cót

Định nghĩa

Danh từ:
- Lò xo kim loại được cuộn tròn, dùng để tích trữ và giải phóng năng lượng cơ học: Một bộ phận quan trọng trong các thiết bị cơ học như đồng hồ, đồ chơi, dùng để tạo ra chuyển động.
- (Nghĩa bóng, thông tục) Sức lực, năng lượng tinh thần hoặc sự hưng phấn: Dùng để ví von về tinh thần, ý chí hoặc động lực bên trong của con người.

Ví dụ sử dụng

Danh từ (nghĩa đen):
- Đồng hồ quả lắc chạy nhờ năng lượng từ dây cót.
- Chiếc xe đồ chơi này đã hết dây cót, nó không chạy được nữa.
Danh từ (nghĩa bóng):
- Sau kỳ nghỉ, anh ấy trở lại với đầy dây cót và sẵn sàng cho dự án mới.
- Cô ấy như bị tuột dây cót, làm việc gì cũng chậm chạp và thiếu nhiệt huyết.

Các cách sử dụng nâng cao

"Lên dây cót":
- Nghĩa đen: Hành động vặn (lên dây) để tích năng lượng cho lò xo bên trong thiết bị.
  - Ông tôi thường lên dây cót cho chiếc đồng hồ báo thức mỗi sáng.
- Nghĩa bóng (thông tục): Khích lệ, động viên tinh thần; chuẩn bị tâm lý hưng phấn, sẵn sàng cho một việc gì đó.
  - Huấn luyện viên lên dây cót tinh thần cho các cầu thủ trước trận đấu quan trọng.
  - Tôi cần nghe một bản nhạc sôi động để lên dây cót trước khi thuyết trình.
"Tuột dây cót" / "Đứt dây cót":
- Nghĩa bóng (thông tục): Mất hết năng lượng, ý chí hoặc động lực; trở nên uể oải, chán nản.
  - Làm việc liên tục mười tiếng khiến tôi cảm thấy như tuột dây cót.
  - Nghe tin dự án bị hủy, cả nhóm như đứt dây cót.

Biến thể và từ gần giống

Cót (danh từ): Cách nói tắt, có nghĩa tương tự "dây cót", thường dùng trong văn nói.
- Đồng hồ này chạy cót, không dùng pin.
Lò xo (danh từ): Chỉ chung các thiết bị đàn hồi có thể tích trữ năng lượng, trong đó "dây cót" là một dạng lò xo đặc biệt được cuộn tròn.
Năng lượng (danh từ): Khái niệm rộng hơn, có thể dùng trong cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng thay thế một phần cho "dây cót" (nghĩa bóng).

Từ đồng nghĩa

Thành ngữ liên quan

"Lên dây cót tinh thần": Một cụm cố định, nhấn mạnh việc chuẩn bị, khích lệ tinh thần, tâm lý.
- Buổi họp team buổi sáng là để lên dây cót tinh thần cho một ngày làm việc hiệu quả.