dụng tâm

Mọi việc hắn làm đều có dụng tâm cả.

Định nghĩa

1. Danh từ:

   • Ý định, mục đích có chủ ý đặt ra trước khi hành động: "dụng tâm" chỉ sự suy tính, dự định có chủ đích từ trước, thường hàm ý một ý đồ nào đó.
   • Sự cố ý, sự chủ tâm: Chỉ hành động được thực hiện với sự suy nghĩ và quyết định có ý thức, không phải ngẫu nhiên hay vô tình.

2. Tính từ (thường dùng trong cấu trúc "có dụng tâm"):

   • Có chủ ý, có ý đồ: Miêu tả một hành động hoặc lời nói được thực hiện với một mục đích rõ ràng, thường không được công khai.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:

  • Dụng tâm của hắn thật khó lường. (Ý đồ của hắn thật khó đoán.)
  • Mọi việc hắn làm đều có dụng tâm cả. (Mọi việc hắn làm đều có chủ ý.)

• Tính từ (trong cụm "có dụng tâm"):

  • Đó là một lời khen có dụng tâm, không đơn thuần là khen ngợi. (Đó là một lời khen có ý đồ, không đơn thuần là khen ngợi.)
  • Hành động phá hoại đó rõ ràng là có dụng tâm. (Hành động phá hoại đó rõ ràng là có chủ ý.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "dụng tâm hại người": có ý định, mưu đồ làm hại người khác.

  • Lời nói xúc xiểm ấy rõ ràng là dụng tâm hại người. (Lời nói xúc xiểm ấy rõ ràng là có ý đồ hại người.)

• "dụng tâm thâm độc": ý đồ, chủ ý rất hiểm ác và sâu xa.

  • Âm mưu của kẻ phản bội thật dụng tâm thâm độc. (Âm mưu của kẻ phản bội thật có ý đồ hiểm độc.)

Biến thể và từ gần giống

• Chủ tâm (tính từ/trạng từ): có chủ ý, cố ý. Từ này nhấn mạnh tính chủ động trong ý định hơn là sự tính toán.

  • Anh ta chủ tâm đến muộn để gây sự chú ý. (Anh ta cố ý đến muộn để gây sự chú ý.)

• Cố ý (tính từ/trạng từ): cố tình, làm với ý thức rõ ràng. Thường dùng cho hành vi cụ thể.

  • Cô ấy cố ý làm vỡ chiếc bình. (Cô ấy cố tình làm vỡ chiếc bình.)

• Ý đồ (danh từ): mưu đồ, dự định (thường mang nghĩa không tốt). Gần nghĩa với "dụng tâm" nhưng thường chỉ kế hoạch lớn hơn.

  • Ý đồ chiếm đoạt tài sản của hắn đã bị bại lộ. (Mưu đồ chiếm đoạt tài sản của hắn đã bị lộ.)

Từ đồng nghĩa

• Mưu đồ: âm mưu, kế hoạch (thường xấu).
• Chủ ý: ý định tự mình đặt ra.
• Cố tình: làm với ý thức rõ ràng, không phải vô tình.

Từ trái nghĩa

• Vô tình: không có chủ ý, không cố ý.
• Ngẫu nhiên: tình cờ, không có sự sắp đặt trước.
• Vô tâm: không để ý, không có ý định.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• "Dụng tâm bất chính": có ý đồ không ngay thẳng, không chính đáng.

  • Kẻ nào dụng tâm bất chính ắt sẽ nhận hậu quả. (Kẻ nào có ý đồ không ngay thẳng ắt sẽ nhận hậu quả.)

• "Biết rõ dụng tâm": hiểu rõ ý đồ thật sự của ai đó.

  • Tôi đã biết rõ dụng tâm của anh ta rồi. (Tôi đã hiểu rõ ý đồ thật sự của anh ta rồi.)