dẫy

Sông dẫy lên sau một trận mưa lớn.

Định nghĩa

Động từ:
- Tràn lên, dâng lên (thường nói về nước): "dẫy" chỉ trạng thái nước dâng cao, tràn qua bờ hoặc vượt khỏi mức bình thường, tương tự như "lũ" hay "ngập".
- Tràn đầy, đầy ắp: "dẫy" cũng được dùng để miêu tả sự tràn ngập, đầy đến mức không thể chứa thêm.

Ví dụ sử dụng

Động từ (tràn lên, dâng lên):
- Nước sông dẫy lên sau trận mưa lớn. (Nước sông dâng cao và tràn bờ sau cơn mưa to.)
- Mùa lũ, nước dẫy khắp cánh đồng. (Vào mùa lũ, nước ngập tràn khắp đồng ruộng.)
Động từ (tràn đầy, đầy ắp):
- Lòng anh dẫy niềm vui khi gặp lại bạn cũ. (Trong lòng anh tràn đầy niềm vui khi gặp lại bạn cũ.)
- Căn phòng dẫy ánh sáng mặt trời. (Căn phòng tràn ngập ánh sáng mặt trời.)

Các cách sử dụng nâng cao

"dẫy nước": cụm từ chỉ tình trạng nước dâng cao, thường dùng trong văn cảnh thiên tai hoặc mùa mưa lũ.
- Vùng đồng bằng thường xuyên bị dẫy nước vào mùa mưa. (Vùng đồng bằng thường bị ngập nước vào mùa mưa.)
"dẫy đầy": diễn tả sự tràn ngập, đầy ắp.
- Bàn tiệc dẫy đầy thức ăn ngon. (Bàn tiệc tràn ngập các món ăn ngon.)

Biến thể và từ gần giống

Dâng (động từ): lên cao, tăng lên — gần nghĩa với "dẫy" khi nói về nước.
- Nước sông dâng lên nhanh chóng. (Nước sông tăng cao một cách nhanh chóng.)
Tràn (động từ): chảy ra ngoài, vượt quá giới hạn — đồng nghĩa với "dẫy" trong ngữ cảnh nước.
- Nước tràn qua bờ đê. (Nước chảy ra ngoài bờ đê.)
Ngập (động từ): bị nước che phủ — kết quả của hiện tượng "dẫy".
- Cánh đồng bị ngập sau khi nước dẫy. (Cánh đồng bị nước che phủ sau khi nước dâng tràn.)

Từ đồng nghĩa

Thành ngữ liên quan

Nước dẫy chân voi: ý nói việc nhỏ nhưng gây hậu quả lớn (thường dùng trong văn học dân gian).
- Chuyện nhỏ như nước dẫy chân voi, nhưng lại làm xáo trộn cả làng. (Việc nhỏ như nước tràn qua chân voi, nhưng lại gây rối loạn cả làng.)

Từ chứa "dẫy"