Định nghĩa

1. Động từ:
   • Làm mất cảm giác, đặc biệt là cảm giác đau, trên toàn bộ hoặc một phần cơ thể bằng các phương pháp y học, thường để thực hiện phẫu thuật: Đây là hành động của bác sĩ gây mê, sử dụng thuốc hoặc các kỹ thuật để khiến bệnh nhân rơi vào trạng thái bất tỉnh có kiểm soát, mất ý thức và không cảm thấy đau đớn.
   • (Nghĩa rộng) Làm cho mê muội, mất tỉnh táo: Dùng để chỉ việc làm cho ai đó say mê, mê muội đến mức không còn sáng suốt, thường trong ngữ cảnh phi y tế.

Ví dụ sử dụng

• Động từ (nghĩa y học):

  • Bác sĩ sẽ gây mê toàn thân cho bệnh nhân trước khi mổ. (Bác sĩ sẽ gây mê toàn thân cho bệnh nhân trước khi phẫu thuật.)
  • Kỹ thuật gây mê vùng chỉ làm tê liệt một phần cơ thể. (Kỹ thuật gây mê vùng chỉ làm tê liệt một phần cơ thể.)

• Động từ (nghĩa rộng):

  • Những lời đường mật ấy có thể gây mê lòng người. (Những lời ngọt ngào ấy có thể làm mê muội lòng người.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "gây mê hồi sức": Chỉ chuyên ngành y tế kết hợp giữa việc gây mê (làm mất cảm giác đau) và hồi sức (chăm sóc, ổn định bệnh nhân trong và sau phẫu thuật).
  • Anh ấy là bác sĩ chuyên khoa gây mê hồi sức. (Anh ấy là bác sĩ chuyên khoa gây mê hồi sức.)

Biến thể và từ liên quan

• Gây tê (động từ): Chỉ làm mất cảm giác đau ở một vùng cụ thể của cơ thể trong khi bệnh nhân vẫn tỉnh táo.

  • Nha sĩ thường gây tê tại chỗ trước khi nhổ răng. (Nha sĩ thường gây tê tại chỗ trước khi nhổ răng.)

• Thuốc mê (danh từ): Chất dùng để gây mê.

• Bác sĩ gây mê (danh từ): Bác sĩ chuyên thực hiện việc gây mê.
• Khoa gây mê (danh từ): Bộ phận trong bệnh viện chuyên về gây mê.

Từ đồng nghĩa

• Làm mê (động từ, ít dùng trong văn bản y học chính thống): Có nghĩa tương tự.
• Gây mất ý thức (cụm động từ, diễn giải nghĩa y học).

Từ trái nghĩa

• Giải mê / Hồi tỉnh (động từ): Làm cho tỉnh lại sau khi gây mê.
  • Bệnh nhân được giải mê vài phút sau khi kết thúc cuộc mổ. (Bệnh nhân được hồi tỉnh vài phút sau khi kết thúc cuộc phẫu thuật.)

Thành ngữ liên quan

• Gây mê tinh thần: (Thành ngữ) Làm cho tinh thần người khác trở nên mê muội, không còn sáng suốt để nhận định.
  • Những luận điệu tuyên truyền đó chỉ nhằm gây mê tinh thần quần chúng. (Những luận điệu tuyên truyền đó chỉ nhằm làm mê muội tinh thần quần chúng.)