hồi dương

Định nghĩa

Danh từ:
- Thuốc hồi dương: Chỉ một loại thuốc quý, thường trong y học cổ truyền, có công dụng cấp cứu, phục hồi sinh lực, làm tỉnh lại hoặc kéo dài sự sống cho người bệnh nặng, nguy kịch, tưởng chừng như sắp chết.

Ví dụ sử dụng

Danh từ:
- Ông lão ốm thập tử nhất sinh, may nhờ có lọ thuốc hồi dương mà qua khỏi.
- Trong tủ thuốc gia truyền ấy có một viên hồi dương rất quý.
- Thầy lang đã dùng bài thuốc hồi dương để cứu bệnh nhân.

Các cách sử dụng nâng cao

"Có sức hồi dương": Dùng để ví von, miêu tả một điều gì đó có sức mạnh phục hồi, làm sống dậy tinh thần hoặc thể chất.
- Lời động viên của cô ấy như một liều thuốc hồi dương, giúp anh ta lấy lại nghị lực.
"Thuốc hồi dương cấp cứu": Cụm từ nhấn mạnh công dụng cấp cứu tức thời của loại thuốc này.

Biến thể và từ gần giống

Hồi sinh (động từ): Sống lại, phục hồi sự sống.
- Mùa xuân khiến cây cối hồi sinh.
Cứu cánh (danh từ): Phương cách cứu giúp trong lúc nguy cấp (nghĩa rộng, có thể dùng cho thuốc men).
- Số tiền đó là cứu cánh của gia đình anh trong lúc khó khăn.

Từ đồng nghĩa

Lưu ý về từ nguyên và sắc thái

Từ nguyên: "Hồi dương" (回陽) trong Hán Việt có nghĩa là "làm cho dương khí trở lại". Trong y lý cổ truyền, "dương" tượng trưng cho sinh khí, sức sống. Khi một người sắp chết được cho là "dương khí đã tận". Thuốc "hồi dương" có nghĩa là kéo dương khí trở về, phục hồi sự sống.
Sắc thái: Từ này mang sắc thái cổ kính, trang trọng, thường dùng trong văn chương, y học cổ truyền hoặc lối nói ẩn dụ. Trong ngôn ngữ y học hiện đại thông thường, người ta ít dùng từ này mà thay bằng các thuật ngữ như "thuốc trợ tim", "thuốc cấp cứu", "thuốc hồi sức".