Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Lính bản xứ thời Pháp thuộc: "Khố xanh" là tên gọi dân gian để chỉ lính tập (lính bản xứ) do chính quyền thực dân Pháp tuyển mộ tại Việt Nam trong thời kỳ thuộc địa. Tên gọi này xuất phát từ trang phục quân sự màu xanh lam của họ.
   • Lực lượng vũ trang phục vụ chế độ thực dân: Họ là lực lượng được tổ chức để canh gác các đồn bốt, trấn áp các phong trào đấu tranh và bảo vệ an ninh cho bộ máy cai trị của Pháp ở cấp địa phương.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Đồn bốt của thực dân Pháp thường có "khố xanh" canh gác.
  • Trong các cuộc khởi nghĩa, "khố xanh" thường là lực lượng đi đầu trong việc đàn áp.
  • Hình ảnh người lính "khố xanh" với chiếc khăn xếp và áo màu xanh đã đi vào nhiều tác phẩm văn học, điện ảnh.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Lính khố xanh": Cụm từ thường dùng để chỉ rõ đối tượng, nhấn mạnh tính chất là lính.

  • Lính khố xanh được điều đi tuần tra các làng xã.

• Thời kỳ "khố xanh": Dùng để chỉ giai đoạn lịch sử có sự hiện diện của lực lượng này.

  • Những năm tháng thời kỳ "khố xanh" còn hoạt động là quãng thời gian đầy biến động.

Biến thể và từ gần giống

• Lính tập: Tên gọi chính thức hơn cho lực lượng bản xứ phục vụ trong quân đội Pháp.
• Lính cơ: Một tên gọi khác cho lính địa phương thời phong kiến và thuộc địa.
• Khố đỏ: Chỉ lính tập trung, lính chính quy của Pháp, mặc quần đỏ, thường đóng ở các thành thị và đồn lớn (đối lập với "khố xanh" là lính địa phương).

Từ đồng nghĩa

• Lính mã tà: (từ cũ, thông tục) cũng dùng để chỉ lính tuần, lính canh thời Pháp thuộc.
• Lính làng: Cách gọi dân dã chỉ lính canh gác tại địa phương.

Lưu ý về sắc thái

• Sắc thái lịch sử: "Khố xanh" là một thuật ngữ mang đậm tính lịch sử, gắn liền với thời kỳ Việt Nam bị Pháp đô hộ. Từ này ít khi được dùng trong ngữ cảnh hiện đại, ngoại trừ khi nói về lịch sử.
• Sắc thái biểu cảm: Trong văn cảnh lịch sử, từ này thường mang sắc thái phê phán, chỉ một bộ phận người Việt làm tay sai cho chế độ thực dân.

1. Lính Việt Nam do thực dân Pháp tuyển mộ và đặt ở các địa phương để canh gác và đi đàn áp cách mạng.