khu biệt

Định nghĩa

Động từ:
- Phân chia, tách biệt một cách rành mạch, rõ ràng: Hành động nhận ra và xác định sự khác nhau một cách minh bạch giữa các sự vật, hiện tượng hoặc khái niệm, thường dựa trên những đặc điểm cốt yếu.
- Phân biệt, nhận diện sự khác biệt: Chỉ việc nhận thức và chỉ ra những điểm không giống nhau để không bị lẫn lộn.

Ví dụ sử dụng

Động từ:
- Trong triết học, cần phải khu biệt rõ giữa khái niệm "vật chất" và "ý thức". (Trong triết học, cần phải phân chia rõ ràng giữa khái niệm "vật chất" và "ý thức".)
- Người lãnh đạo giỏi phải biết khu biệt đâu là vấn đề trọng tâm, đâu là vấn đề thứ yếu. (Người lãnh đạo giỏi phải biết phân biệt rạch ròi đâu là vấn đề trọng tâm, đâu là vấn đề thứ yếu.)
- Công việc của nhà phê bình là khu biệt được cái hay, cái dở trong một tác phẩm. (Công việc của nhà phê bình là phân định rõ ràng cái hay, cái dở trong một tác phẩm.)

Các cách sử dụng nâng cao

"Khu biệt thị phi": Phân biệt rõ ràng điều đúng và điều sai.
- Một bậc chính nhân quân tử trước hết phải biết khu biệt thị phi. (Một bậc chính nhân quân tử trước hết phải biết phân biệt rạch ròi điều đúng và điều sai.)
"Khu biệt phải trái": Phân định minh bạch giữa lẽ phải và điều trái.
- Lương tâm con người giúp chúng ta khu biệt phải trái. (Lương tâm con người giúp chúng ta phân biệt rõ ràng lẽ phải và điều trái.)

Biến thể và từ gần giống

Phân biệt (động từ): Nhận ra và chỉ ra sự khác nhau. (Từ gần nghĩa, nhưng "khu biệt" nhấn mạnh hơn đến sự phân chia rành mạch, rõ ràng).
Phân định (động từ): Xác định ranh giới, phạm vi giữa các sự vật, khái niệm.
Biện biệt (động từ): Phân biệt bằng lý lẽ, lập luận (thường dùng trong tranh luận, học thuật).

Từ đồng nghĩa

Từ trái nghĩa