kiến thiết

Định nghĩa

Động từ:
- Xây dựng, tạo dựng một cách có quy mô lớn và bài bản: Hành động xây dựng, phát triển một công trình, một ngành, một đất nước từ cơ sở ban đầu hoặc trên nền tảng cũ để tạo ra một thực thể mới, tốt đẹp, vững chắc và lâu dài hơn.

Ví dụ sử dụng

Động từ:
- Chúng ta cần chung tay kiến thiết đất nước ngày càng giàu mạnh.
- Thành phố đang có kế hoạch kiến thiết lại khu trung tâm thành một không gian văn hóa hiện đại.
- Công việc kiến thiết cơ sở hạ tầng là ưu tiên hàng đầu trong giai đoạn phát triển này.

Các cách sử dụng nâng cao

"Kiến thiết cơ bản": Chỉ giai đoạn hoặc lĩnh vực xây dựng những công trình, cơ sở hạ tầng nền tảng, thiết yếu cho sự phát triển (như đường xá, cầu cống, điện, nước...).
- Ngân sách nhà nước dành một phần lớn cho kiến thiết cơ bản.
"Công cuộc kiến thiết": Cụm từ chỉ toàn bộ quá trình, sự nghiệp xây dựng lớn lao và lâu dài.
- Công cuộc kiến thiết quốc gia đòi hỏi sự nỗ lực của nhiều thế hệ.

Biến thể và từ gần giống

Kiến tạo (động từ): Nhấn mạnh đến việc tạo lập, sáng tạo ra cái mới từ những yếu tố ban đầu. Nghĩa rộng hơn và có thể dùng trong nhiều lĩnh vực (kiến tạo tương lai, kiến tạo địa hình).
Xây dựng (động từ): Nghĩa rộng và phổ biến hơn, chỉ hành động làm nên công trình, tổ chức hoặc phẩm chất (xây nhà, xây dựng đảng, xây dựng nhân cách). "Kiến thiết" thường mang sắc thái trang trọng và quy mô lớn hơn "xây dựng".
Phát triển (động từ): Làm cho lớn mạnh, mở rộng hơn lên về quy mô, chất lượng. "Kiến thiết" thường là một phần quan trọng của quá trình "phát triển".

Từ đồng nghĩa

Từ trái nghĩa

Phá hủy: Làm cho đổ nát, hỏng, không còn.
- Kiến thiết và phá hủy là hai quá trình đối lập.
Hủy hoại: Làm hư hại, tiêu hủy.

Thành ngữ, cụm từ cố định liên quan

"Trồng cây gây rừng, kiến thiết quê hương": Thành ngữ khuyến khích việc xây dựng, phát triển quê hương từ những việc làm thiết thực và lâu dài.