Định nghĩa

1. Động từ:
   • Đưa bát chữ vào khung mẫu để cho máy in: Hành động sắp xếp các con chữ (bát chữ) vào một khung (khuôn) theo bố cục định sẵn, chuẩn bị cho công đoạn in ấn.
   • Ăn mặc trịnh trọng, chỉnh tề (thông tục): Cách nói ví von, so sánh việc mặc quần áo đẹp, trang trọng giống như việc sắp chữ vào khuôn cho ngay ngắn.

Ví dụ sử dụng

• Nghĩa 1 (Trong in ấn):

  • Bài viết đã được biên tập xong và sẵn sàng để lên khuôn.
  • Công đoạn *lên khuôn đòi hỏi sự tỉ mỉ và chính xác cao.*

• Nghĩa 2 (Thông tục, chỉ trang phục):

  • Cậu ấy *lên khuôn thế này là định đi dự tiệc à?*
  • Chỉ là buổi họp lớp thôi, đâu cần phải *lên khuôn cầu kỳ vậy.*

Các cách sử dụng nâng cao

• "Lên khuôn" trong ngữ cảnh sáng tạo: Đôi khi được dùng một cách ẩn dụ để chỉ việc hoàn thiện, định hình ý tưởng hoặc một tác phẩm nào đó cho có hình thức rõ ràng, chuẩn mực.
  • Ý tưởng cho cuốn sách đã có, giờ chỉ cần lên khuôn cho các chương.

Biến thể và từ gần giống

• Lên trang (động từ): Thuật ngữ chuyên môn trong thiết kế và in ấn, gần nghĩa với "lên khuôn" ở nghĩa thứ nhất, chỉ việc bố trí nội dung lên một trang giấy/màn hình theo bố cục.
• Chỉnh tề (tính từ): Trang phục gọn gàng, nghiêm túc, liên quan đến nghĩa thứ hai của "lên khuôn".
• Diện (động từ, thông tục): Mặc quần áo đẹp, bảnh bao, thời trang.

Từ đồng nghĩa

• Nghĩa 1: Sắp chữ, dàn trang, vào khung.
• Nghĩa 2: Ăn mặc đẹp, ăn diện, trang điểm (trong ngữ cảnh chỉ việc chú trọng ngoại hình nói chung).

Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan

• Lên khuôn lên khung: Cụm từ nhấn mạnh, thường dùng ở nghĩa thứ hai, chỉ việc ăn mặc rất chỉnh chu, cầu kỳ.
  • Đi đám cưới nên ai nấy đều lên khuôn lên khung hết cả.

Thành ngữ liên quan

• Không có thành ngữ phổ biến trực tiếp sử dụng từ "lên khuôn". Tuy nhiên, hình ảnh "lên khuôn" thường gợi liên tưởng đến sự chuẩn mực, khuôn phép.

1. đg. 1. Đưa bát chữ vào khung mẫu để cho máy in: Báo đã lên khuôn. 2. Ăn mặc trịnh trọng (thtục): Đi đâu mà lên khuôn thế?