Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Hấp tấp, vội vàng, hay xen vào việc của người khác: "lanh chanh" dùng để miêu tả tính cách hoặc hành động của một người thường vội vã, thiếu suy nghĩ và hay can thiệp vào công việc mà người khác đang làm, thường dẫn đến kết quả không tốt.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Đừng có lanh chanh, để người ta tự làm. (Đừng có vội vàng xen vào, để họ tự làm.)
  • Tính nó lanh chanh lắm, chưa gì đã nhảy vào giúp rồi. (Tính nó rất hấp tấp, chưa có gì đã nhảy vào giúp rồi.)
  • Lanh chanh bưng lấy cái bát rồi đánh vỡ. (Vội vàng bưng lấy cái bát rồi làm vỡ.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "tính lanh chanh": chỉ tính cách hay vội vàng, hấp tấp.
  • Cô ấy bị chê vì tính lanh chanh. (Cô ấy bị chê vì tính hay vội vàng xen vào.)
• "hành động lanh chanh": chỉ một hành động cụ thể thể hiện sự vội vã, thiếu suy xét.
  • Một hành động lanh chanh có thể làm hỏng việc. (Một hành động vội vàng thiếu suy nghĩ có thể làm hỏng việc.)

Biến thể và từ gần giống

• Lăng xăng (tính từ): chỉ sự hoạt bát, năng nổ, hay chạy nhảy, đôi khi mang nghĩa tiêu cực là hay xen vào việc người khác, gần nghĩa với "lanh chanh" nhưng thường nhẹ hơn.
  • Nó cứ lăng xăng ở trong bếp. (Nó cứ chạy nhăng nhít trong bếp.)
• Hấp tấp (tính từ): vội vàng, thiếu bình tĩnh, suy nghĩ.
  • Làm việc gì cũng phải từ tốn, đừng hấp tấp. (Làm việc gì cũng phải chậm rãi, đừng vội vàng.)

Từ đồng nghĩa

• Xen vào: can thiệp, nhảy vào một việc không phải của mình.
• Vội vàng: làm nhanh, gấp, thiếu thận trọng.

Từ trái nghĩa

• Từ tốn: thong thả, chậm rãi, không vội vàng.
• Bình tĩnh: giữ được sự điềm tĩnh, không hấp tấp.
• Khéo léo: khôn ngoan, tinh tế trong hành động, trái ngược với sự vụng về do "lanh chanh" gây ra.

Thành ngữ, cách nói liên quan

• "Lanh chanh như mắm đổ": (thành ngữ) ví sự vội vã, hấp tấp thái quá, thường gây ra hậu quả (như làm đổ mắm).
• "Ăn không nên đọi, nói không nên lời": (cách nói liên quan) thường dùng để chê người vụng về, hấp tấp, làm hỏng việc, có thể ám chỉ tính "lanh chanh".

1. Hấp tấp vội vàng làm việc của người khác: Lanh chanh bưng lấy cái bát rồi đánh vỡ.