mò mẫm

Định nghĩa

Động từ:
- Tìm kiếm, khám phá một cách khó khăn, chậm chạp trong điều kiện thiếu ánh sáng hoặc thiếu thông tin, hiểu biết: Hành động dùng tay hoặc trí óc để tìm tòi, thăm dò một cách vất vả khi không nhìn rõ hoặc không có sự hướng dẫn rõ ràng.
- Tiến hành một công việc, nghiên cứu một cách thử nghiệm, chưa có phương pháp chắc chắn: Làm việc dựa trên sự suy đoán, trải nghiệm từng bước mà chưa có lộ trình hay kiến thức nền tảng vững chắc.

Ví dụ sử dụng

Động từ:
- Cúp điện, tôi phải mò mẫm trong bóng tối để tìm cây nến. (Tôi phải tìm kiếm một cách khó khăn trong bóng tối để tìm cây nến khi mất điện.)
- Anh ấy mới học lập trình, đang mò mẫm từng dòng code một. (Anh ấy mới học lập trình, đang tìm hiểu từng dòng mã một cách chậm rãi và thử nghiệm.)
- Nhà khảo cổ mò mẫm trong hang tối để tìm dấu tích. (Nhà khảo cổ tìm kiếm một cách cẩn thận và khó nhọc trong hang tối để tìm dấu vết.)

Các cách sử dụng nâng cao

"mò mẫm tìm đường": cố gắng tìm lối đi hoặc phương hướng trong hoàn cảnh mù mờ, không rõ ràng.
- Lạc trong rừng đêm, họ phải mò mẫm tìm đường ra. (Lạc trong rừng ban đêm, họ buộc phải cố gắng tìm đường ra một cách khó khăn.)
"mò mẫm học hỏi": tự học, tự tìm hiểu một lĩnh vực mới một cách chậm rãi, không có người hướng dẫn bài bản.
- Cô ấy mò mẫm học hỏi nghề thủ công qua các video trên mạng. (Cô ấy tự tìm hiểu học nghề thủ công một cách thử nghiệm thông qua các video trên internet.)

Biến thể và từ gần giống

Mò (động từ): tìm kiếm, thăm dò (thường dùng cho hành động cụ thể bằng tay hoặc trong bóng tối). Nghĩa hẹp và trực tiếp hơn "mò mẫm".
- Mò cua trong hang. (Tìm bắt cua trong hang.)
Tìm tòi (động từ): tìm kiếm, nghiên cứu với sự chủ động và kiên trì. Mang sắc thái tích cực hơn, ít nhấn mạnh sự khó khăn, mù mờ như "mò mẫm".
- Tìm tòi tài liệu để viết luận văn. (Tìm kiếm tài liệu để viết luận văn.)
Sờ soạng (động từ): dùng tay sờ, mó để tìm hoặc nhận biết (thường trong bóng tối). Có thể mang nghĩa đen tương tự "mò mẫm" nhưng ít dùng với nghĩa bóng về trí óc.
- Sờ soạng tìm công tắc đèn. (Dùng tay sờ để tìm công tắc đèn.)

Từ đồng nghĩa

Thành ngữ liên quan

Mò kim đáy bể: làm một việc cực kỳ khó khăn, gần như không thể, giống như tìm cây kim dưới đáy biển. Nhấn mạnh sự vô vọng và khó khăn hơn so với "mò mẫm".
- Tìm lại chiếc nhẫn đã mất ở bãi biển đông người khác nào mò kim đáy bể. (Việc tìm lại chiếc nhẫn đã đánh mất ở một bãi biển đông người khó khăn như tìm kim đáy bể.)