Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Mẫu mực, chuẩn mực: Chỉ người hoặc hành vi có phẩm chất, đạo đức tốt đẹp, đúng với các quy tắc, khuôn phép được xã hội công nhận và tôn trọng.
   • Có khuôn phép, quy củ: Chỉ cách sống, cách cư xử ngay thẳng, chỉn chu, luôn tuân theo những tiêu chuẩn đạo đức và xã hội.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Ông ấy là một người thầy mực thước, được học trò kính trọng.
  • Cách ăn ở mực thước của bà khiến mọi người trong gia đình noi theo.
  • Lối sống giản dị nhưng mực thước là điều đáng quý.

Các cách sử dụng nâng cao

• "sống mực thước": sống một cách chuẩn mực, có nguyên tắc.
  • Cụ già ấy đã sống mực thước cả một đời, chưa từng làm điều gì sai trái.
• "làm gương mực thước": trở thành tấm gương mẫu mực cho người khác.
  • Người lãnh đạo phải biết làm gương mực thước cho cấp dưới.

Biến thể và từ gần giống

• Mẫu mực (tính từ): có đủ các phẩm chất tốt đẹp để làm chuẩn cho người khác noi theo. (Từ gần nghĩa, thường dùng thay thế được).
• Khuôn phép (danh từ): những quy tắc, điều lệ phải tuân theo. (Chỉ khía cạnh "quy tắc" trong nghĩa của "mực thước").
• Chính trực (tính từ): ngay thẳng, đúng đắn. (Cùng trường nghĩa về đạo đức nhưng nhấn mạnh sự ngay thẳng).
• Quân tử (danh từ): người đàn ông có phẩm chất cao thượng, đạo đức. (Một khái niệm cụ thể hơn, thường mang sắc thái cổ điển).

Từ đồng nghĩa

• Chuẩn mực
• Gương mẫu
• Đoan chính
• Quy củ

Thành ngữ liên quan

• "Ăn ở mực thước": (Thành ngữ) Cách cư xử, sinh hoạt hằng ngày rất mẫu mực, đúng đắn.
  • Bà nội tôi cả đời ăn ở mực thước, là tấm gương sáng cho con cháu.

1. Mẫu mực, khuôn phép.