Định nghĩa

1. Động từ:
   • Nói đúng sự thực, nói ra điều có thật: Hành động phát ngôn dựa trên sự kiện, tình huống hoặc trạng thái đúng với thực tế, không thêm bớt hay bịa đặt.
   • Bày tỏ đúng ý nghĩ, suy nghĩ thật của bản thân: Hành động thể hiện chính xác quan điểm, cảm xúc hoặc nhận định cá nhân một cách trung thực, không giấu giếm.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Tôi xin nói thật với anh là tôi không ưa cái lối sống như thế. (Tôi thành thật nói với anh rằng tôi không thích lối sống như vậy.)
  • Đứa trẻ luôn nói thật với bố mẹ về mọi chuyện ở trường. (Đứa trẻ luôn thành thật kể với bố mẹ về mọi chuyện ở trường.)
  • Anh ấy đã can đảm nói thật về sai lầm của mình. (Anh ấy đã can đảm nói ra sự thật về sai lầm của bản thân.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Nói thật mất lòng": Thành ngữ chỉ việc nói sự thật có thể khiến người nghe không hài lòng, phật ý.

  • Nói thật mất lòng, nhưng công việc của cậu chưa đạt yêu cầu. (Nói thật thì mất lòng, nhưng công việc của cậu chưa đạt tiêu chuẩn.)

• "Nói thật như đếm": Cách nói nhấn mạnh độ chính xác, chân thực của lời nói, không sai sót.

  • Lời khai của nhân chứng nói thật như đếm, giúp cảnh sát phá án nhanh chóng. (Lời khai của nhân chứng vô cùng chính xác, giúp cảnh sát phá án nhanh chóng.)

Biến thể và từ gần giống

• Thật thà (tính từ): Có đức tính trung thực, ngay thẳng.

  • Cô ấy là một người rất thật thà, không bao giờ nói dối. (Cô ấy là người rất trung thực, không bao giờ nói sai sự thật.)

• Thành thật (tính từ/trạng từ): Ngay thẳng, chân thành trong suy nghĩ và lời nói.

  • Tôi thành thật cảm ơn sự giúp đỡ của anh. (Tôi chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của anh.)

Từ đồng nghĩa

• Thú thật: Tự mình khai ra, nói ra sự thật (thường về điều gì đó sai trái hoặc bí mật).
• Khai thật: Nói ra sự thật một cách có hệ thống, thường trong ngữ cảnh chính thức như hỏi cung, khai báo.

Các cụm từ liên quan

• Nói thẳng nói thật: Cụm từ nhấn mạnh phong cách nói chuyện trực tiếp, thẳng thắn và trung thực, không vòng vo.
  • Trong cuộc họp, anh ấy cứ nói thẳng nói thật, không ngại va chạm. (Trong cuộc họp, anh ấy cứ nói một cách thẳng thắn và trung thực, không ngại điều tiếng.)

Thành ngữ liên quan

• Thật thà là cha quỷ quái: Thành ngữ khẳng định giá trị và lợi ích của đức tính thật thà, trung thực.
  • Cậu nên nhớ câu "thật thà là cha quỷ quái", đừng dối trá mà hại mình. (Cậu nên nhớ đạo lý "thật thà là điều quý giá nhất", đừng dối trá mà hại chính mình.)

1. đgt Nói đúng sự thực; đúng ý nghĩ của mình: Tôi xin nói thật với anh là tôi không ưa cái lối sống như thế.