Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Đất nước, quốc gia: Từ dùng để chỉ toàn bộ lãnh thổ, non sông của một quốc gia, thường mang sắc thái trang trọng, thiêng liêng và gợi lên tình yêu, trách nhiệm với Tổ quốc. Từ này kết hợp hình ảnh "núi" và "sông" - những yếu tố địa lý tiêu biểu - để tượng trưng cho đất nước một cách hình tượng và đẹp đẽ.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Biết bao thế hệ đã hy sinh để bảo vệ núi sông gấm vóc này. (Nhiều thế hệ đã hy sinh để bảo vệ đất nước tươi đẹp này.)
  • Tình yêu núi sông thôi thúc anh lên đường nhập ngũ. (Lòng yêu nước thôi thúc anh lên đường nhập ngũ.)
  • Núi sông ta đã có chủ, không thể để ngoại bang xâm chiếm. (Đất nước ta đã có chủ quyền, không thể để nước ngoài xâm lược.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "núi sông gấm vóc": Cụm từ cố định, dùng để ca ngợi đất nước tươi đẹp, trù phú như một tấm gấm thêu.

  • Giữ gìn núi sông gấm vóc là trách nhiệm của mỗi người dân. (Giữ gìn đất nước tươi đẹp là trách nhiệm của mỗi người dân.)

• "núi sông bờ cõi": Nhấn mạnh đến lãnh thổ, biên cương của đất nước.

  • Vua quan phải lo việc núi sông bờ cõi. (Vua quan phải lo việc giữ gìn lãnh thổ đất nước.)

Biến thể và từ gần giống

• Sơn hà (danh từ): Từ Hán Việt, cùng nghĩa với "núi sông", chỉ đất nước, thường dùng trong văn chương cổ hoặc ngôn ngữ trang trọng.

  • Sơn hà nam đế cư. (Đất nước phương Nam do hoàng đế phương Nam cai trị.)

• Giang sơn (danh từ): Từ Hán Việt, nghĩa tương đương, chỉ non sông đất nước.

  • Giang sơn gấm vóc. (Non sông tươi đẹp.)

• Non sông (danh từ): Từ thuần Việt, có nghĩa rất gần với "núi sông", chỉ đất nước.

  • Non sông ta đổi mới từng ngày. (Đất nước ta đổi mới từng ngày.)

Từ đồng nghĩa

• Đất nước: Quốc gia, Tổ quốc.
• Tổ quốc: Đất nước, nơi mình sinh ra và gắn bó, mang sắc thái thiêng liêng.
• Quê hương: Nơi chôn nhau cắt rốn, thường mang tính cá nhân, gần gũi hơn.

Thành ngữ liên quan

• "Núi sông hùng vĩ": Thành ngữ ca ngợi đất nước có cảnh quan tráng lệ, hùng tráng.

  • Ai đã từng đi dọc đất nước mới thấy hết núi sông hùng vĩ. (Ai đã từng đi dọc đất nước mới thấy hết non sông tráng lệ.)

• "Một tấc đất của núi sông cũng không thể lùi": Thành ngữ thể hiện quyết tâm bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ, dù nhỏ bé.

  • Tinh thần "một tấc đất của núi sông cũng không thể lùi" của cha ông vẫn còn nguyên giá trị.

1. Đất nước.