Định nghĩa

1. Động từ:
   • Ở lì một nơi, không chịu dời đi chỗ khác: "nằm ì" diễn tả hành động hoặc trạng thái ở yên một chỗ, thường là nằm, một cách dai dẳng và không có ý định di chuyển.
   • Ở lại một cách cứng đầu, không chịu thay đổi vị trí: Có thể mang sắc thái tiêu cực, chỉ sự lười biếng, ỳ ra hoặc cố tình không hợp tác.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Nó nằm ì trên giường cả buổi sáng mà không chịu dậy. (Nó nằm lì trên giường cả buổi sáng mà không chịu dậy.)
  • Chiếc xe tải bị hỏng và nằm ì giữa đường, gây ùn tắc giao thông. (Chiếc xe tải bị hỏng và nằm ì giữa đường, gây ùn tắc giao thông.)
  • Dự án đó đã nằm ì nhiều năm mà không có tiến triển. (Dự án đó đã nằm ì nhiều năm mà không có tiến triển.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "nằm ì một chỗ": Nhấn mạnh việc ở yên tại một địa điểm cụ thể, không nhúc nhích.

  • Con mèo bị ốm nằm ì một chỗ trong góc nhà. (Con mèo bị ốm nằm ì một chỗ trong góc nhà.)

• "nằm ì ra đó": Cách nói thông tục, thường diễn tả sự bất mãn với việc ai/vật gì không chịu hoạt động.

  • Cái máy tính này hỏng rồi, nằm ì ra đó thôi. (Cái máy tính này hỏng rồi, nằm ì ra đó thôi.)

Biến thể và từ gần giống

• Nằm lì: Là cách nói khác, đồng nghĩa với "nằm ì".
• Ở ì: Cũng có nghĩa tương tự nhưng không nhất thiết phải ở tư thế nằm.
• Ỳ ra: Thường dùng để chỉ thái độ không chịu làm việc, lười biếng hoặc phản kháng thụ động.

Từ đồng nghĩa

• Ở lì: Ở mãi một chỗ, không đi.
• Án binh bất động: (Thành ngữ) Chỉ việc dừng lại, không hành động, không tiến lên.
• Trì trệ: Ở trạng thái không phát triển, không tiến triển.

Từ trái nghĩa

• Di chuyển: Chuyển động, dời chỗ.
• Hoạt động: Vận hành, làm việc.
• Tiến triển: Phát triển, đi lên.

Thành ngữ, cụm từ liên quan

• "Nằm ì như phỗng": So sánh việc nằm bất động giống như tượng phỗng (tượng gỗ), rất sinh động và có tính hình tượng.

  • Nó ngủ say nằm ì như phỗng. (Nó ngủ say nằm ì như phỗng.)

• "Nằm ì chờ thời": Ở yên một chỗ, không hành động, chờ đợi thời cơ thuận lợi. Có thể mang nghĩa tích cực hơn là chờ đợi chiến lược.

  • Công ty tạm ngừng đầu tư, nằm ì chờ thời cơ thị trường khởi sắc. (Công ty tạm ngừng đầu tư, nằm ì chờ thời cơ thị trường khởi sắc.)

1. ở lì một nơi, không chịu dời đi chỗ khác.