ngặt nghèo
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Tính từ:
- Rất nghiêm ngặt, chặt chẽ đến mức gây khó khăn, cản trở: "Ngặt nghèo" mô tả sự khắt khe, nghiêm ngặt quá mức, tạo ra cảm giác bị bó buộc hoặc khó chịu.
- Khó khăn, nghiêm trọng, ở tình thế hiểm nghèo: "Ngặt nghèo" còn dùng để chỉ hoàn cảnh hoặc tình huống rất khó khăn, nguy hiểm, khó có thể vượt qua.
Ví dụ sử dụng
Nghĩa 1 (Nghiêm ngặt, chặt chẽ):
- Các quy định về an toàn lao động ở đây rất ngặt nghèo.
- Việc kiểm soát biên giới được thực hiện một cách ngặt nghèo.
Nghĩa 2 (Khó khăn, hiểm nghèo):
- Bệnh nhân đang trong tình trạng ngặt nghèo, cần được theo dõi đặc biệt.
- Cuộc đàm phán bước vào giai đoạn ngặt nghèo nhất.
Các cách sử dụng nâng cao
"Sống chết ngặt nghèo": diễn tả một tình huống sống còn, ranh giới giữa sống và chết rất mong manh.
- Trận chiến đã đến hồi sống chết ngặt nghèo.
"Trong hoàn cảnh ngặt nghèo": ở trong một tình thế vô cùng khó khăn, nguy hiểm.
- Đoàn leo núi lâm vào hoàn cảnh ngặt nghèo vì thời tiết xấu.
Biến thể và từ gần giống
- Ngặt (tính từ): nghiêm ngặt, chặt chẽ (thường dùng trong các cụm như "quy định ngặt", "kiểm soát ngặt").
- Nghiêm ngặt (tính từ): rất chặt chẽ, đúng theo nguyên tắc, kỷ luật.
- Khắt khe (tính từ): có yêu cầu rất cao và nghiêm ngặt, thường dùng cho tính cách hoặc sự đánh giá.
- Hiểm nghèo (tính từ): nguy hiểm đến tính mạng, nghiêm trọng (thường dùng cho bệnh tật, tình thế).
Từ đồng nghĩa
- Nghiêm ngặt: chặt chẽ, đúng theo quy tắc.
- Khó khăn: không dễ dàng, gặp trở ngại.
- Nguy cấp: ở tình trạng rất nguy hiểm, cần xử lý ngay.
- Chặt chẽ: có tổ chức, kỷ luật cao, không để lỏng lẻo.
Các cụm từ liên quan
Kiểm soát ngặt nghèo: việc giám sát, quản lý được thực hiện một cách rất chặt chẽ và nghiêm túc.
- Khu vực cách ly được kiểm soát ngặt nghèo.
Tình thế ngặt nghèo: tình hình rất căng thẳng và nguy hiểm.
- Công ty đối mặt với tình thế ngặt nghèo về tài chính.
Thành ngữ liên quan
- "Ngặt như nêm": (thành ngữ cổ, ít dùng) ý chỉ sự chặt chẽ, nghiêm ngặt đến cực điểm.
- "Đường cùng ngõ ngặt": chỉ bước đường cùng, lâm vào tình thế hết sức khó khăn, bế tắc.
- tt. 1. Quá ngặt làm cản trở, khó khăn, gây cảm giác khó chịu: kiểm soát ngặt nghèo. 2. Khó khăn có thể dẫn đến nguy hiểm khó mà vượt được: ca mổ ngặt nghèo ở trong hoàn cảnh ngặt nghèo giữa cái sống và cái chết.