Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Cảm giác khó chịu trên da, muốn gãi: Cảm giác tương tự như "ngứa", thường dùng để nhấn mạnh mức độ hoặc cảm giác dai dẳng, khó chịu.
   • Cảm thấy bồn chồn, sốt ruột, rất muốn làm một việc gì đó: (Nghĩa bóng) Diễn tả trạng thái tâm lý nôn nóng, thiếu kiên nhẫn, khó có thể ngồi yên vì muốn hành động ngay.

Ví dụ sử dụng

• Nghĩa đen (cảm giác trên da):

  • Vết muỗi đốt khiến tôi ngứa ngáy khó chịu.
  • Da bị dị ứng, nổi mẩn đỏ và ngứa ngáy khắp người.

• Nghĩa bóng (trạng thái tâm lý):

  • Thấy các bạn đá bóng, nó ngứa ngáy chân tay, muốn chạy ra sân ngay.
  • Nghe kể chuyện ẩu đả, gã du côn lại ngứa ngáy nắm đấm.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Ngứa ngáy tay chân": Thường dùng để diễn tả sự bồn chồn, muốn vận động hoặc tham gia vào một hoạt động thể chất nào đó (như đánh nhau, chơi thể thao).

  • Ngồi một chỗ cả buổi, tôi ngứa ngáy tay chân, chỉ muốn đứng dậy chạy bộ.

• "Ngứa ngáy trong lòng": Diễn tả cảm giác sốt ruột, nôn nóng từ bên trong, thường vì mong chờ, tò mò hoặc lo lắng.

  • Chờ kết quả thi, cậu ấy ngứa ngáy trong lòng, đi đi lại lại suốt.

Biến thể và từ gần giống

• Ngứa (tính từ): Từ đồng nghĩa cơ bản, có thể thay thế trong hầu hết ngữ cảnh, nhưng "ngứa ngáy" thường mang sắc thái nhấn mạnh hơn.
• Bứt rứt (tính từ): Chỉ cảm giác khó chịu, không yên trong người, có thể do thể chất hoặc tinh thần. Gần nghĩa với "ngứa ngáy" ở nghĩa bóng.
• Nôn nao (tính từ): Cảm giác hồi hộp, bồn chồn, thường do mong đợi hoặc xúc động. Có phần tương đồng với nghĩa bóng của "ngứa ngáy".

Từ đồng nghĩa

• Nghĩa đen: Ngứa, ngứa ngắt.
• Nghĩa bóng: Sốt ruột, bồn chồn, nôn nóng, cuống quýt.

Các cụm từ liên quan

• Ngứa mắt: (Thành ngữ) Cảm thấy khó chịu, ghen tức khi thấy người khác có hoặc được điều gì đó.

  • Thấy nó có xe mới, hắn ngứa mắt lắm.

• Ngứa miệng: (Thành ngữ) Hay nói, thích nói, không giữ được miệng.

  • Bà ấy ngứa miệng, chuyện gì cũng đem đi kể.

Thành ngữ liên quan

• Ngứa ngáy chân tay: Như đã giải thích ở phần trên, nhấn mạnh sự bồn chồn, muốn hành động bằng chân tay.
• Ngứa như kiến bò: (Thành ngữ) Rất ngứa, ngứa đến mức không chịu nổi.
  • Đi qua bụi cỏ, tôi bị ngứa như kiến bò. (Thường dùng với nghĩa đen).

1. t. 1. Nh. Ngứa. 2. Cảm thấy sốt ruột, muốn làm việc gì: Làm việc chưa được một giờ đã ngứa ngáy muốn đi chơi.