Định nghĩa

1. Động từ:
   • Trừng phạt một cách nghiêm khắc, đúng theo quy định của pháp luật: Hành động áp dụng hình phạt nặng và chính xác đối với người phạm tội, nhằm răn đe và bảo vệ trật tự xã hội.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Tòa án sẽ nghiêm trị những kẻ buôn bán ma túy. (Tòa án sẽ trừng phạt nghiêm khắc những kẻ buôn bán ma túy.)
  • Pháp luật cần nghiêm trị hành vi tham nhũng. (Pháp luật cần trừng trị nghiêm minh hành vi tham nhũng.)
  • Bọn tội phạm có tổ chức phải bị nghiêm trị. (Bọn tội phạm có tổ chức phải bị trừng phạt thật nghiêm.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "quyết tâm nghiêm trị": thể hiện ý chí mạnh mẽ, kiên quyết trong việc xử phạt.
  • Chính quyền thể hiện quyết tâm nghiêm trị mọi hành vi vi phạm. (Chính quyền thể hiện ý chí kiên quyết trừng phạt mọi hành vi vi phạm.)
• "đề nghị nghiêm trị": yêu cầu, kiến nghị áp dụng hình phạt nghiêm khắc.
  • Viện kiểm sát đã đề nghị nghiêm trị bị cáo. (Viện kiểm sát đã yêu cầu xử phạt nghiêm khắc bị cáo.)

Biến thể và từ gần giống

• Trừng trị (động từ): trừng phạt để răn đe (nghĩa tương tự, thường dùng trong văn cảnh trang trọng).
  • Phải trừng trị thích đáng kẻ phạm tội.
• Xử lý (động từ): giải quyết, áp dụng biện pháp đối với vi phạm (nghĩa rộng hơn, có thể bao gồm các mức độ nhẹ hơn).
  • Xử lý vi phạm hành chính.
• Xử phạt (động từ): áp dụng hình phạt (thường theo quy định cụ thể).
  • Xử phạt vi phạm giao thông.

Từ đồng nghĩa

• Trừng phạt: trừng trị, bắt phải chịu hậu quả nặng nề.
• Trừng trị: (như trên).
• Xử nghiêm: xử phạt một cách nghiêm khắc.

Từ trái nghĩa

• Khoan hồng: rộng lượng, giảm nhẹ hình phạt.
• Tha bổng: tuyên bố không có tội và miễn hình phạt.
• Bỏ qua: không xử phạt, không tính đến.

Thành ngữ/Cụm từ cố định liên quan

• Nghiêm trị bọn đầu sỏ: Trừng phạt nghiêm khắc những kẻ cầm đầu, chủ mưu.
  • Chiến dịch nhằm nghiêm trị bọn đầu sỏ đường dây ma túy.

1. Trừng phạt đúng như pháp luật đã qui định: Nghiêm trị bọn đầu sỏ.