nguồn gốc
Định nghĩa
- Danh từ:
- Điểm khởi đầu, nơi bắt đầu sinh ra một sự vật, hiện tượng, con người: "nguồn gốc" chỉ nơi chốn, thời điểm hoặc nguyên nhân đầu tiên làm phát sinh ra một cái gì đó.
- Tổ tiên, dòng dõi: "nguồn gốc" cũng có thể chỉ xuất thân, lai lịch của một cá nhân hoặc một nhóm người.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Các nhà khoa học vẫn đang tìm hiểu nguồn gốc của vũ trụ.
- Anh ấy có nguồn gốc từ một gia đình nông dân.
- Chúng ta cần truy ra nguồn gốc của tin đồn thất thiệt này.
Các cách sử dụng nâng cao
- "có nguồn gốc từ": được sinh ra, bắt nguồn từ một nơi hoặc một thứ gì đó.
- Tiếng Việt có nguồn gốc từ ngữ hệ Nam Á.
- "nguồn gốc xuất xứ": thường dùng kết hợp để nhấn mạnh về lai lịch, xuất xứ cụ thể của một sản phẩm, hàng hóa.
- Sản phẩm này phải ghi rõ nguồn gốc xuất xứ trên bao bì.
Biến thể và từ gần giống
- Nguồn cội (dt): từ gần nghĩa, thường mang sắc thái trang trọng, thiêng liêng hơn, chỉ nơi bắt đầu sâu xa.
- Anh ấy luôn nhớ về nguồn cội của mình.
- Xuất xứ (dt): thường dùng để chỉ nơi sản xuất, địa điểm cụ thể mà một vật phẩm được tạo ra.
- Xuất xứ của mặt hàng này là từ Nhật Bản.
- Cội nguồn (dt): từ đồng nghĩa, nhấn mạnh khía cạnh gốc rễ, căn nguyên.
- Tìm về cội nguồn văn hóa dân tộc.
Từ đồng nghĩa
- Khởi nguyên: bắt đầu đầu tiên (thường dùng trong văn chương, lịch sử).
- Căn nguyên: nguyên nhân sâu xa, gốc rễ dẫn đến sự việc.
- Lai lịch: lý lịch, xuất thân của một người.
Từ trái nghĩa
- Kết quả: cái được tạo ra, cái cuối cùng.
- Hệ quả: kết quả, thường là kết quả không mong muốn.
- Ngọn: phần cuối, phần trên, trái nghĩa với "gốc".
Thành ngữ, tục ngữ liên quan
- "Uống nước nhớ nguồn": Thành ngữ khuyên con người phải biết ơn, ghi nhớ cội nguồn, những người đã tạo ra thành quả mà mình hưởng thụ.
- Ông bà ta dạy "uống nước nhớ nguồn" là một đạo lý sâu sắc.
- "Cây có cội, nước có nguồn": Mọi sự vật đều có gốc gác, nguồn cội của nó.
- Con người phải biết mình từ đâu đến, đúng như câu "cây có cội, nước có nguồn".
-
d. Nơi từ đó nảy sinh ra. Nguồn gốc xa xưa của loài người.
