Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Bị làm cho ô uế, dơ bẩn về danh dự hoặc phẩm giá: Chỉ trạng thái bị làm nhục, bị làm mất thể diện, bị vấy bẩn thanh danh một cách đáng xấu hổ.
   • Đáng hổ thẹn, đáng khinh bỉ: Diễn tả điều gì đó hoặc ai đó bị coi là thấp kém, đê tiện, không còn được tôn trọng.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Hành động phản bội đó đã khiến tên tuổi của hắn trở nên nhuốc nhơ. (Hành động đó làm mất danh dự của hắn.)
  • Gia đình ấy cảm thấy nhuốc nhơ vì tiếng xấu của đứa con. (Gia đình cảm thấy xấu hổ, nhục nhã.)
  • Một kết cục nhuốc nhơ đang chờ đợi tên tội phạm. (Một kết cục đáng khinh bỉ, nhục nhã.)

Các cách sử dụng nâng cao

• Dùng trong văn chương, báo chí với sắc thái mạnh: Từ này thường xuất hiện trong ngữ cảnh trang trọng, phê phán kịch liệt hoặc miêu tả bi kịch để nhấn mạnh sự sa sút, ô nhục về danh dự.
  • Lịch sử sẽ ghi lại những trang nhuốc nhơ của triều đại ấy. (Lịch sử ghi lại những phần đáng xấu hổ.)
• Kết hợp với các từ chỉ mức độ: Có thể dùng với các từ như "vô cùng", "hết sức", "thật" để nhấn mạnh.
  • Một vụ bê bối hết sức nhuốc nhơ. (Một vụ bê bối cực kỳ đáng hổ thẹn.)

Biến thể và từ gần giống

• Nhơ nhuốc (tính từ): Đây là biến thể đảo trật tự của "nhuốc nhơ", nghĩa hoàn toàn tương đương và có thể dùng thay thế.
  • Thanh danh nhơ nhuốc. (Danh tiếng bị vấy bẩn.)
• Ô nhục (tính từ/danh từ): Chỉ sự nhục nhã, xấu hổ.
• Nhục nhã (tính từ): Cảm giác hoặc tình trạng bị sỉ nhục, mất mặt.

Từ đồng nghĩa

• Xấu hổ: Cảm thấy ngượng ngùng, hổ thẹn.
• Nhục nhã: Bị làm cho mất thể diện một cách nặng nề.
• Đê tiện: Thấp kém, đáng khinh về nhân cách.
• Tủi nhục: Vừa tủi thân vừa nhục nhã.

Từ trái nghĩa

• Vẻ vang: Đáng tự hào, được tôn trọng.
• Hiển hách: Lừng lẫy, rạng rỡ.
• Trong sạch: Không bị vấy bẩn, giữ được phẩm giá thanh cao.

Thành ngữ, cụm từ liên quan

• Mang tiếng nhuốc nhơ: Phải chịu tiếng xấu, danh dự bị tổn hại.
  • Cả dòng họ mang tiếng nhuốc nhơ vì một người. (Cả gia tộc bị mang tiếng xấu.)
• Nhuốc nhơ thanh danh: Làm hoen ố, vấy bẩn danh tiếng của ai đó.
  • Hắn đã làm nhuốc nhơ thanh danh của tổ tiên. (Hắn làm ô danh tổ tiên.)

1. Nh. Nhơ nhuốc.