pháp lệnh

Định nghĩa

Danh từ:
- Văn bản quy phạm pháp luật do Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành: Đây là một loại văn bản có giá trị pháp lý, được ban hành để quy định về những vấn đề được Quốc hội giao, có hiệu lực trên phạm vi cả nước.
- Luật lệ, mệnh lệnh của Nhà nước: Nghĩa rộng hơn, chỉ những quy định, mệnh lệnh chung mang tính bắt buộc thi hành từ phía cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Ví dụ sử dụng

Danh từ:
- Ủy ban Thường vụ Quốc hội vừa thông qua một pháp lệnh mới về an toàn thực phẩm.
- Mọi công dân và tổ chức đều phải nghiêm chỉnh chấp hành các pháp lệnh của Nhà nước.
- Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của Nhà nước cần được coi như một pháp lệnh cần thực hiện.

Các cách sử dụng nâng cao

"Ban hành pháp lệnh": Hành động chính thức công bố và áp dụng một pháp lệnh.
- Cơ quan có thẩm quyền đã ban hành pháp lệnh về phòng, chống thiên tai.
"Thi hành pháp lệnh": Thực hiện đầy đủ các quy định trong pháp lệnh.
- Các địa phương có trách nhiệm tổ chức thi hành pháp lệnh một cách hiệu quả.

Biến thể và từ liên quan

Pháp luật (danh từ): Hệ thống các quy tắc xử sự chung do nhà nước ban hành và bảo đảm thực hiện.
Lệnh (danh từ): Mệnh lệnh, chỉ thị của người có thẩm quyền.
Nghị quyết (danh từ): Văn bản quy phạm pháp luật của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp.
Luật (danh từ): Văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực pháp lý cao nhất do Quốc hội ban hành.

Từ đồng nghĩa

Văn bản dưới luật: Chỉ chung các văn bản quy phạm pháp luật do các cơ quan nhà nước ban hành dựa trên và để thi hành luật.
Quy định pháp quy: Các quy định mang tính pháp lý.

Lưu ý về cách dùng

Pháp lệnh là một thuật ngữ pháp lý chuyên ngành, thường được sử dụng trong các văn bản hành chính, pháp luật và báo chí chính trị.
Khác với luật (do Quốc hội ban hành), pháp lệnh do Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành và có hiệu lực pháp lý thấp hơn luật nhưng cao hơn các văn bản quy phạm pháp luật khác của Chính phủ hay các Bộ.

Pháp luật và mệnh lệnh của Nhà nước: Phải xem kế hoạch Nhà nước như một pháp lệnh.