phân bua

Định nghĩa

Động từ:
- Giải thích, trình bày lý do: Hành động nói ra, trình bày sự việc hoặc lý do cho người khác biết để họ hiểu rõ và không còn nghi ngờ, hiểu lầm về mình.

Ví dụ sử dụng

Động từ:
- Anh ấy vội vàng phân bua rằng mình không hề biết chuyện đó. (Anh ấy vội vàng giải thích rằng mình hoàn toàn không biết chuyện đó.)
- Cô ấy phân bua mãi nhưng mọi người vẫn không tin. (Cô ấy trình bày lý do mãi nhưng mọi người vẫn không tin.)
- Thấy mẹ hiểu lầm, đứa trẻ liền phân bua ngay. (Thấy mẹ hiểu lầm, đứa trẻ liền giải thích ngay lập tức.)

Các cách sử dụng nâng cao

"Phân bua thiệt hơn": Giải thích, trình bày rõ ràng cái được cái mất, cái đúng cái sai.
- Trước mặt mọi người, anh ta đứng ra phân bua thiệt hơn cho cả hai bên. (Trước mặt mọi người, anh ta đứng ra trình bày rõ ràng cái được cái mất cho cả hai phía.)
"Phân bua phải trái": Giải thích, biện minh cho lẽ phải, phân định rõ đúng sai.
- Ông ấy cố gắng phân bua phải trái nhưng không ai chịu nghe. (Ông ấy cố gắng biện minh cho lẽ phải nhưng không ai chịu lắng nghe.)

Biến thể và từ gần giống

Phân vua: (Cũ) Biến thể cũ, đồng nghĩa với "phân bua". Đây là cách nói cũ, ít dùng trong ngôn ngữ hiện đại.
- Ông cụ phân vua mãi về chuyện ngày xưa. (Ông cụ giải thích mãi về chuyện ngày xưa.)
Biện bạch (động từ): Tranh luận, đưa ra lý lẽ để bảo vệ ý kiến hoặc hành động của mình (mang sắc thái tranh cãi mạnh hơn "phân bua").
Giải bày (động từ): Bày tỏ, giãi bày tâm sự, suy nghĩ (thường thiên về cảm xúc cá nhân hơn là lý do khách quan).

Từ đồng nghĩa

Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan

(Không có cụm động từ đặc thù nào khác ngoài các cách dùng nâng cao đã nêu.)

Thành ngữ liên quan

"Ăn không nói có, phân bua thế nào?": (Thành ngữ) Dùng trong trường hợp bị vu oan, bịa đặt, cảm thấy rất khó để giải thích cho thỏa đáng.
- Họ bảo tôi lấy trộm đồ, thật là ăn không nói có, phân bua thế nào? (Họ bảo tôi lấy trộm đồ, thật là bịa chuyện, biết giải thích thế nào đây?)