phóng đãng

Thân thiện

Một người đàn ông phóng đãng ngủ gật trên ghế công viên giữa ban ngày.

Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Bừa bãi, buông thả, không chịu theo phép tắc hay kỷ luật nào: Chỉ lối sống, hành vi thiếu tự chủ, buông thả theo dục vọng, ham muốn cá nhân, bỏ qua các chuẩn mực đạo đức và trách nhiệm thông thường.
   • Có tính cách tự do quá mức, vượt ra ngoài khuôn khổ: Thường dùng với hàm ý tiêu cực, chỉ sự buông tuồng, thiếu nghiêm túc.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Thật khó đưa con người phóng đãng ấy vào nền nếp.
  • Cái âm nhạc ấy kể là cái âm nhạc phóng đãng. (Nguyễn Hồng)
  • Những chàng thanh niên phóng đãng thường bị gia đình phiền lòng.
  • Sống một cuộc đời phóng đãng sẽ dẫn đến nhiều hệ lụy.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Lối sống phóng đãng": Cụm từ thường dùng để chỉ một cách sống buông thả, ham chơi, không lo toan cho tương lai.

  • Anh ta đã từ bỏ lối sống phóng đãng của thời trai trẻ.

• "Tính tình phóng đãng": Dùng để miêu tả tính cách của một người thích tự do vô kỷ luật, khó kiểm soát.

  • Với tính tình phóng đãng, anh ấy khó lòng giữ được một công việc ổn định.

Biến thể và từ gần giống

• Phóng túng (tính từ): Có nghĩa gần giống, chỉ sự tự do, thoải mái quá mức, nhưng đôi khi ít mang sắc thái tiêu cực nặng nề như "phóng đãng".
• Buông thả (tính từ/động từ): Chỉ sự thiếu kiềm chế, để mặc cho bản thân theo đuổi những ham muốn.
• Trác táng (tính từ): Ở mức độ nặng hơn, chỉ lối sống sa đọa, truỵ lạc.

Từ đồng nghĩa

• Bừa bãi: Thiếu trật tự, không có nguyên tắc.
• Buông tuồng: Không giữ gìn, để mặc cho hư hỏng.
• Dâm đãng (trong ngữ cảnh liên quan đến nhục dục): Trụy lạc, ham mê nhục dục quá độ.

Từ trái nghĩa

• Nghiêm túc: Có thái độ đúng mực, tôn trọng kỷ luật.
• Chính chắn: Cẩn thận, suy nghĩ chín chắn.
• Nề nếp: Sống có quy củ, trật tự.
• Tiết chế: Biết kiềm chế bản thân, ham muốn.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• "Phóng đãng là mẹ đẻ của tật xấu": Nhấn mạnh rằng lối sống buông thả sẽ dẫn đến nhiều thói hư tật xấu khác.
• "Trai phóng đãng, gái giang hồ": Thành ngữ phê phán những người trẻ (nam và nữ) có lối sống không đứng đắn, lang thang, vô trách nhiệm.

Học thuật

1. tt (H. phóng: buông thả; đãng: không bó buộc) Bừa bãi, không chịu theo phép tắc, kỉ luật gì: Thật khó đưa con người phóng đãng ấy vào nền nếp; Cái âm nhạc ấy kể là cái âm nhạc phóng đãng (Ng-hồng).