Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Điều tốt lành, may mắn, hạnh phúc do tích đức, tu tâm mà có hoặc do tổ tiên để lại: "phước" là biến thể ngữ âm địa phương của từ "phúc", chỉ sự an lành, phúc lành, điều tốt đẹp lâu dài.
   • Ân huệ, điều may mắn: Chỉ sự ban ơn, sự may mắn đến với một người hay một gia đình.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Nhà có phước. (Gia đình có phúc, gia đình được hưởng phúc lành.)
  • Ăn ở hiền lành để tích phước cho con cháu. (Sống tốt, hiền lành để tích lũy phúc đức cho con cháu.)
  • Gặp được thầy giỏi là cái phước lớn của đời người. (Gặp được người thầy giỏi là một phúc lớn của đời người.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "hưởng phước": được sống trong sự an lành, đầy đủ, thường là nhờ phúc đức của tổ tiên hoặc do bản thân tạo ra.

  • Con cháu đời sau được hưởng phước của ông bà. (Con cháu đời sau được hưởng phúc đức do ông bà để lại.)

• "tội phước": tội lỗi và phúc đức; thường dùng để nói về nghiệp báo, nhân quả.

  • Ở đời phải biết phân biệt tội phước. (Ở đời phải biết phân biệt điều gì là tội lỗi, điều gì là phúc đức.)

Biến thể và từ gần giống

• Phúc (danh từ): Từ gốc, có nghĩa tương đương với "phước", được dùng phổ biến hơn trong ngôn ngữ toàn dân.

  • Phúc đức tại mẫu. (Phúc đức là do người mẹ.)

• Phước lành (danh từ): Điều tốt lành, may mắn được ban cho.

  • Cầu chúc mọi người gặp nhiều phước lành. (Cầu chúc mọi người gặp nhiều điều tốt lành.)

• Phước hạnh (danh từ): Hạnh phúc, phúc lành (thường dùng trong văn chương, tôn giáo).

  • Sống có đạo đức là một phước hạnh. (Sống có đạo đức là một điều hạnh phúc, phúc lành.)

Từ đồng nghĩa

• Phúc: phúc lành, điều tốt lành.
• Hạnh phúc: trạng thái vui sướng, mãn nguyện.
• May mắn: gặp được điều tốt một cách tình cờ.

Từ trái nghĩa

• Họa: tai họa, điều xấu, rủi ro.
• Tội: điều xấu, vi phạm đạo lý hay quy tắc.
• Vận rủi: vận may kém, gặp nhiều điều không hay.

Thành ngữ liên quan

• "Ăn phước": hưởng thụ phúc lộc mà không phải làm lụng vất vả, thường là nhờ phúc của người khác.

  • Nó chỉ biết ăn phước của cha mẹ. (Nó chỉ biết hưởng thụ phúc lộc do cha mẹ tạo ra.)

• "Đức năng thắng số, phước đức tại mẫu": Đức hạnh có thể cải biến vận mệnh, và phúc đức của một người chịu ảnh hưởng lớn từ người mẹ. (Thành ngữ thể hiện quan niệm về nhân quả và vai trò của người mẹ.)

• "Gieo nhân nào, gặt quả nấy" / "Ở hiền gặp lành": Các câu nói phổ biến thể hiện triết lý tương tự về mối liên hệ giữa việc làm tốt ("phước") và kết quả tốt.

1. (đph) d. Nh. Phúc: Nhà có phước.