Định nghĩa

1. Động từ:
   • Bác bỏ, không công nhận: Hành động từ chối, không đồng ý hoặc không thừa nhận một ý kiến, sự việc, hay sự tồn tại nào đó.
2. Danh từ:
   • Sự bác bỏ, sự không công nhận: Trạng thái hoặc hành động phủ định.
   • (Triết học) Sự phủ định: Khái niệm chỉ sự thay thế, vượt qua cái cũ để hình thành cái mới trong quá trình vận động và phát triển.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Anh ấy đã phủ định mọi cáo buộc sai trái.
  • Không thể phủ định được tầm quan trọng của giáo dục.
• Danh từ:
  • Lời phủ định của anh ta khiến mọi người ngỡ ngàng.
  • Trong biện chứng, phủ định là một khâu tất yếu của sự phát triển.

Các cách sử dụng nâng cao

• Phủ định của phủ định (Triết học): Là giai đoạn thứ hai của quá trình phủ định, dẫn đến sự ra đời của cái mới trên cơ sở kế thừa những yếu tố tích cực của cái cũ.
  • Quy luật phủ định của phủ định cho thấy sự phát triển mang tính xoáy ốc.
• Dùng trong ngôn ngữ học: Chỉ các yếu tố ngôn ngữ biểu thị ý nghĩa phủ định.
  • Từ "không", "chẳng", "chưa" là những từ phủ định trong tiếng Việt.

Biến thể và từ liên quan

• Phủ định học (danh từ): Chủ nghĩa hoặc học thuyết đề cao sự phủ định, nghi ngờ mọi giá trị.
• Phủ định tính (danh từ): Tính chất phủ định.
• Khẳng định (động từ/danh từ): Từ trái nghĩa, chỉ sự xác nhận, đồng ý.

Từ đồng nghĩa

• Bác bỏ: Từ chối, bác đi (thường dùng cho ý kiến, lời buộc tội).
• Phản bác: Tranh luận để bác bỏ ý kiến của người khác.
• Từ chối: Không chấp nhận, không đồng ý.
• Phủ nhận: Không thừa nhận, không công nhận (gần nghĩa nhất).

Các cụm từ liên quan

• Phủ định tiền tố (Ngôn ngữ học): Tiền tố mang ý nghĩa phủ định hoặc tạo từ trái nghĩa (ví dụ: tiền tố "bất-" trong "bất biến", "vô-" trong "vô tình").
• Mệnh đề phủ định (Ngôn ngữ học): Mệnh đề có chứa yếu tố phủ định, biểu thị ý nghĩa "không phải".

Thành ngữ liên quan

• Phủ định sạch trơn: Phủ định hoàn toàn mọi thứ, không chừa lại điều gì.
  • Anh ta phủ định sạch trơn mọi đóng góp của đồng đội.

1. đgt. Bác bỏ, không công nhận: phủ định ý kiến của chủ toạ không ai có thể phủ định được điều đó.