Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Hiện tượng trong quang học thiên văn: "Quang sai" là hiện tượng một thiên thể (như một ngôi sao) khi quan sát qua kính thiên văn có vị trí biểu kiến bị lệch so với vị trí thực tế của nó. Sự lệch này xảy ra do sự chuyển động của người quan sát (trên Trái Đất đang quay) kết hợp với vận tốc hữu hạn của ánh sáng.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Các nhà thiên văn phải tính toán hiệu chỉnh quang sai để xác định chính xác tọa độ của các ngôi sao.
  • Quang sai là một trong những yếu tố quan trọng cần được loại bỏ trong quan sát thiên văn chính xác.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Quang sai thường" (Aberration of light): Thuật ngữ chuyên ngành chỉ hiện tượng quang sai nói chung, phát sinh từ chuyển động tương đối giữa nguồn sáng và người quan sát.

  • James Bradley đã khám phá ra hiện tượng quang sai thường vào năm 1725.

• "Quang sai cầu" và "Quang sai màu": Lưu ý rằng trong quang học nói chung, "quang sai" còn có các nghĩa khác (như quang sai cầu, quang sai màu) liên quan đến chất lượng hình ảnh của thấu kính. Tuy nhiên, khi dùng độc lập trong ngữ cảnh thiên văn học, "quang sai" thường được hiểu là "quang sai ánh sáng" (aberration of light).

Biến thể và từ gần giống

• Quang sai ánh sáng: Cụm từ đầy đủ hơn để chỉ hiện tượng này, nhấn mạnh nguyên nhân từ tính chất của ánh sáng.
• Sai lệch vị trí biểu kiến: Cách diễn đạt mô tả hiệu ứng của quang sai.

Từ đồng nghĩa

• Hiện tượng lệch vị trí biểu kiến (cụm từ mô tả).
• Sự lệch do vận tốc ánh sáng (cụm từ giải thích nguyên nhân).

Thông tin bổ sung

• Hiện tượng quang sai chứng minh rằng Trái Đất đang chuyển động và cung cấp bằng chứng thực nghiệm về vận tốc hữu hạn của ánh sáng.
• Đây là một khái niệm cơ bản trong thiên văn học vị trí và trắc địa vũ trụ, khác biệt với các loại quang sai trong chế tạo dụng cụ quang học.

1. (thiên) d. Tác dụng quang học gây ra hiện tượng một ngôi sao, nhìn qua kính thiên văn, lệch ra khỏi vị trí thật của mình do ánh sáng phải có thời gian mới truyền được từ nó đến người quan sát và do Quả đất quay.