quá»·nh
Định nghĩa
- Tính từ (thông tục):
- Ngốc nghếch, khờ dại: Chỉ người có vẻ ngoài hoặc hành động thiếu sự lanh lợi, thông minh, tỏ ra ngờ nghệch, đần độn.
- Ngu ngốc, đần: Cách nói mạnh hơn để chỉ sự ngu muội, thiếu hiểu biết một cách đáng trách.
Ví dụ sử dụng
- Tính từ:
- Nó trông thật là quá»·nh, chẳng biết gì cả. (Nó trông thật là ngốc nghếch, chẳng biết gì cả.)
- Đừng có làm trò quá»·nh trước mặt mọi người. (Đừng có làm trò ngu ngốc trước mặt mọi người.)
Các cách sử dụng nâng cao
"mặt quá»·nh": khuôn mặt có vẻ ngờ nghệch, thiểu năng.
- Thằng bé có cái mặt quá»·nh, nhìn là biết dễ bảo. (Thằng bé có khuôn mặt ngờ nghệch, nhìn là biết dễ bảo.)
"hành động quá»·nh": hành động ngu xuẩn, thiếu suy nghĩ.
- Cái hành động quá»·nh ấy của nó khiến cả nhóm bị lộ. (Hành động ngu xuẩn ấy của nó khiến cả nhóm bị lộ.)
Biến thể và từ gần giống
- Quá»·nh quáng (tính từ): ở trạng thái mụ mị, lú lẫn, không còn tỉnh táo (thường do sốt, ốm hoặc quá mệt).
- Sốt cao khiến nó nói năng quá»·nh quáng. (Sốt cao khiến nó nói năng lú lẫn.)
Từ đồng nghĩa
- Ngốc: đần độn, không thông minh.
- Ngu: ngu muội, thiếu trí tuệ (nghĩa mạnh hơn).
- Khờ: chất phác, thiếu sự tinh ranh.
- Đần: chậm hiểu, phản ứng kém.
Từ trái nghĩa
- Khôn: thông minh, lanh lợi.
- Tinh: tinh anh, nhanh trí.
- Sáng dạ: hiểu biết nhanh, thông minh.
Lưu ý sử dụng
- Từ "quá»·nh" là từ thông tục, mang sắc thái chê bai, miệt thị. Cần thận trọng khi sử dụng vì có thể gây xúc phạm người nghe.
- Thường dùng trong khẩu ngữ, ít khi dùng trong văn viết trang trọng.